Amerika Birleşik Devletleri hükümeti, ulusal güvenliğe yönelik oluşturdukları riskler nedeniyle yurt dışı menşeli yeni insansı robotların, robot köpeklerin ve güç inverterlerinin ithalatını yasakladı. Federal Haberleşme Komisyonu (FCC) tarafından Salı günü duyurulan bu karar, özellikle küresel pazar payının büyük bir kısmına sahip olan Çin'den gelen ürünleri doğrudan etkiliyor.

Ulusal Güvenlik ve Casusluk Endişeleri

FCC tarafından yapılan açıklamada, yurt dışı üretimi cihazların yabancı hükümetler tarafından uzaktan kontrol edilebileceği, gözetleme amacıyla kullanılabileceği veya siber saldırılarda araç olarak kullanılabileceği belirtildi. ABD yönetimi, yabancı mülkiyetindeki şirketlerin, kendi hükümetleri tarafından casusluk yapmaya veya ürünlere uzaktan müdahale etmeye zorlanabileceği konusunda uzun süredir uyarılarda bulunuyor.

Robotik ve Enerji Sektöründeki Etkiler

Yasağın kapsamındaki insansı robotların henüz yaygınlaşmadığı ve geliştirme aşamasında olduğu belirtilirken, 2025 yılında dünya genelinde yaklaşık 15 bin adet sevkiyat yapıldığı ve bunun büyük kısmının Çinli üreticiler tarafından gerçekleştirildiği kaydedildi. Evlerde güneş enerjisi ve yenilenebilir sistemlerini şebekeye bağlamak için kullanılan güç inverterleri ise çok daha yaygın cihazlar arasında yer alıyor. Ancak FCC, halihazırda evlerde kurulu olan mevcut cihazların bu yasaktan etkilenmeyeceğini açıkladı.

Ticari Gerilimler ve Siyasi Tepkiler

Bu hamle, ABD'nin son yıllarda TikTok'un el değiştirmesine zorlanması, yabancı tüketici yönlendiricilerinin ve Hikvision ile Dahua gibi gözetleme ekipmanı üreticilerinin yasaklanmasıyla başlayan sürecin bir devamı niteliğinde. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Associated Press'e yaptığı açıklamada, Pekin'in işletmelerini korumak için gerekli tüm önlemleri alacağını ifade ederek yasak kararını reddetti. Öte yandan, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in Eylül ayında Washington D.C.'de Başkan Donald Trump ile bir araya gelmesi bekleniyor.

Ne anlama geliyor?

Bu gelişme, dijital donanımların içine yerleştirilen yazılımların ve çiplerin, fiziksel olarak cihazın bulunduğu yerden bağımsız olarak yönetilebilme kapasitesiyle ilgili teknik riskleri ön plana çıkarıyor. Cihazların uzaktan yönetimi, ağ üzerinden gelen komutların donanım seviyesinde çalıştırılmasına dayanır. Bu durum, veri akışının izlenmesine veya cihazın işlevselliğinin dışarıdan değiştirilmesine imkan tanıyan bir mekanizmadır.

Enerji dönüşüm sistemlerinde kullanılan donanımlar, elektrik akımını bir formdan diğerine çevirerek şebekeye uyumlu hale getirir. Bu sistemlerin kontrol üniteleri internete bağlı olduğunda, enerji dağıtım ağlarına erişim veya veri toplama riski oluşur. Fiziksel formları insanlara veya hayvanlara benzeyen hareketli makineler ise, çevrelerini algılayan sensörler ve kameralar aracılığıyla görüntüleme yaparak veri toplama kapasitesine sahiptir.