Amerika Birleşik Devletleri'nde beraberinde büyük yıkımlar getiren orman yangınları üzerine bahis oynatan tahmin piyasaları, siyasetçilerin ve uzmanların tepkisini çekti. Oregon, Kaliforniya, Nevada, Minnesota ve New Hampshire eyaletlerini temsil eden senatörler, Commodity Futures Trading Commission (CFTC) kurumuna yazdıkları mektupla bu piyasaların denetlenmesini ve engellenmesini talep etti.

Kundaklama Riski ve Kamu Güvenliği

Senatörler, yıkıcı yangınlar üzerinden bahis imkanı sunulmasının toplumsal acıları önemsizleştirdiğini ve zenginlerin bu trajedilerden kar elde etmesine yol açtığını belirtti. Mektupta, özellikle Polymarket platformunun Ocak 2025'te Los Angeles'taki yangınlar üzerine bahisler açtığı ve başka bir sitenin ise sadece Kaliforniya yangınlarına odaklandığı ifade edildi.

Eyalet ve yerel itfaiye yetkililerinin raporlarına dayandırılan uyarıda, bahis sahiplerinin kazançlarını garanti altına almak için kundaklama yapma riskinin arttığı vurgulandı. Ayrıca, başlamış olan yangınların seyrine müdahale etme girişimlerinin kamu güvenliğini tehlikeye atabileceği ve içeriden bilgi sızdırma gibi sorunlara yol açabileceği kaydedildi.

Şirketlerin Yaklaşımları ve Uzman Görüşleri

Konuyla ilgili olarak Kalshi sözcüsü Elisabeth Diana, yanlış teşvikler yarattığı gerekçesiyle yangın bahislerine izin vermediklerini açıkladı. Öte yandan Polymarket sözcüsü, şirketin sonuçlardan kar elde etmediğini ve platformun bilgi sağlamak amacıyla kullanıldığını savundu. Sözcü, bu piyasaların kapatılmasının trajedileri önlemeyeceğini, ancak ihtiyaç sahiplerinin doğru bilgiye erişimini zorlaştıracağını iddia etti ve şu an için yangın piyasalarının aktif olmadığını belirtti.

UC Berkeley Yangın Araştırma Laboratuvarı'ndan Profesör Michael Gollner ve Grassroots Wildland Firefighters başkanı Riva Duncan, bu tür piyasaların varlığından rahatsızlık duyduklarını ifade etti. Uzmanlar, doğal afetlerin paraya dönüştürülmek yerine, toplumsal dayanıklılığın artırılmasına yönelik yatırımlara odaklanılması gerektiğini savundu.

Ne anlama geliyor?

Tahmin piyasaları, gelecekte gerçekleşebilecek olaylar üzerine sözleşmeler alınıp satılan finansal mekanizmalardır. Bu sistemler normalde seçim sonuçları veya ekonomik veriler gibi olaylar için kullanılarak piyasa beklentilerini ölçmeyi amaçlar. Ancak sistem, somut ve fiziksel olaylara uygulandığında, finansal kazanç elde etmek isteyen kişilerin olayların gidişatını değiştirmeye çalışması gibi riskler ortaya çıkar.

Bu durum, özellikle doğal afetler söz konusu olduğunda, finansal teşviklerin gerçek hayattaki güvenlik protokolleriyle çatışması anlamına gelir. Bir olayın gerçekleşme ihtimali üzerine bahis yapıldığında, sonucun belirli bir yöne evrilmesi için dışarıdan müdahale edilmesi ihtimali teknik bir risk faktörü haline gelir. Bu mekanizma, kamu güvenliğini korumakla yükümlü birimlerin işini zorlaştıran ve etik dışı davranışları finansal olarak ödüllendiren bir yapı oluşturur.