Uluslararası Temiz Ulaşım Konseyi'nin yeni araştırması, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki araçların tamamen elektrikli hale getirilmesinin sağlık üzerindeki olumlu etkisini ortaya koyuyor. Çalışmaya göre 2050 yılına kadar bu dönüşüm, 108 bin 400 erken ölümü engelleyebilir ve 42 bin 100 yeni çocuk astım vakasını önleyebilir.

Trafik Kirliliğinin Gizli Maliyeti

İçten yanmalı motorlardan kaynaklanan hava kirliliği, asma ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açıyor. Araştırma, 2024 yılında dünya çapında trafik kaynaklı kirliliğin neredeyse 700 bin erken ölüme neden olduğunu, Amerika Birleşik Devletleri'nde ise 23 bin 100 yeni çocuk astım vakası ortaya çıktığını gösteriyor. Azot oksitler, karbon monoksit ve partikül madde gibi egzoz ürünleri özellikle ana yollar ve işlek kesişimler çevresinde yüksek konsantrasyonlarda bulunuyor.

Ağır Taşıtlar Kirliliğin Başında

Çalışma, kirliliğin büyük kısmının diesel kullanan ağır taşıtlardan kaynaklandığını vurguluyor. Yalnızca yolda bulunan araçların yüzde 5'ini oluşturmasına rağmen, ağır vasıtalar taşıma enerjisinin yüzde 36'sini, egzoz kaynaklı azot oksitlerin yüzde 60'ını ve sülfür dioksit emisyonlarının yüzde 65'ini sorumlu tutuyor. İkili ve üçlü tekerlekli araçlar da benzer şekilde yüksek kirliliğe sebep oluyor. Ağır vasıtaların elektrikli hale getirilmesi bu anlamda kritik öneme sahip görünüyor; 2025'in ikinci yarısında elektrik ağır kamyonlar satışlarında yüzde 4'lük bir penetrasyon oranı kaydedilmiş, toplam 72 bin 308 araçla sınırlı olsa da yıllık 20 bin araç artış hızı umut veriyor.

Geniş Senaryolar ve Eşitsizlik

Araştırmacılar, 2050'ye kadar farklı elektrikleşme senaryolarını incelediler. Temeli oluşturan senaryo altında, kuzey Amerika ve batı Avrupa gibi yüksek gelirli bölgelerde önemli kirlilik azalması bekleniyor. Ancak daha düşük gelirli ülkelerde gevşek düzenlemeler nedeniyle kirliliğin yüzde 50 veya daha fazla artması riski var. Buna karşılık, tüm araçların 2045'e kadar sıfır emisyonlu hale getirilmesini hedefleyen kapsamlı bir senaryo, bu eşitsizlikleri büyük ölçüde ortadan kaldırabiliyor.