Uluslararası Temiz Ulaştırma Konseyi'nin (ICCT) yayımladığı rapora göre, ABD'nin 2040 yılına kadar tüm araçlarını elektrikli hale getirmesi, hava kirliliğinden kaynaklanan erken ölümleri önemli ölçüde azaltabilir. Çalışmaya göre, bu dönüşüm yalnızca Amerika Birleşik Devletleri'nde 100 binden fazla hayat kurtarabilecek potansiyeline sahiptir.

Dizel Araçlardan Gelen Kirliliğin Boyutu

Raporda belirtildiği üzere, hava kirliliğinden gelen yakıt tüketimi ve egzoz emisyonları, özellikle ağır vasıtalardan kaynaklanmaktadır. Yolda dolaşan araçların sadece yüzde beşi ağır nakliye araçları olmasına rağmen, bu araçlar taşıma enerjisinin yüzde 36'sını, NOx emisyonlarının yüzde 60'ını ve partikülat madde kirliliğinin yüzde 55'ini oluşturmaktadır.

Araştırma, sadece 2024 yılında karayolu taşımacılığından kaynaklanan hava kirliliğinin dünya çapında neredeyse 700 bin erken ölüme neden olduğunu ortaya koymaktadır. Amerika Birleşik Devletleri'nde ise bu kirliliğin tetiklediği yeni çocuk astım vakaları 23 bin 100'e ulaşmıştır.

Elektrikli Araçlara Geçişin Sağlık Faydaları

İçten yanmalı motorların yoldan kaldırılması, nitrojen oksidir (NOx), karbon monoksit ve uçucu organik bileşikler gibi zehirli gazların ve partiküllerin konsantrasyonunu azaltacaktır. Uzun yıllar boyunca yapılan araştırmalar, yoğun caddelerin yakınında yaşayan insanların asma, kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH), kalp hastalıkları ve felç gibi ciddi sağlık sorunlarıyla daha sık karşı karşıya olduğunu göstermektedir.

ICCT ve FIA Vakfı işbirliğiyle hazırlanan modele göre, 2045 yılına kadar tüm araçların sıfır emisyonlu hale gelmesi durumunda, hava kirliliğinin dünya çapında dramatik biçimde azalacağı öngörülmektedir. Düşük gelirli bölgelerdeki kirliliğin %50'den fazla azalması, en zengin ülkelerde görülen düzeylere yaklaşacağı tahmin edilmektedir.

Küresel Sağlık Sorunu

Çalışma kapsamında kalp hastalıkları, akciğer kanseri, diyabet ve felç dahil olmak üzere birçok hastalığın hava kirliliğiyle doğrudan bağlantısı analiz edilmiştir. Elektrikli araçlara tam geçiş, bu hastalıkların ortaya çıkış oranında ve ölüm sayılarında kayda değer bir düşüş sağlayabilecektir.

Ne anlama geliyor?

Hava kirliliği ve ulaştırım sektörü arasındaki bağlantı, pek çok ülkede tanınan bir sorun. Karayolu taşımacılığında kullanılan araçlardan çıkan emisyonlar, kentsel alanlar başta olmak üzere yoğun nüfuslu bölgelerde sağlık sorunu yaratan bir risk faktörüdür. Elektrikli araçlara geçiş, başta düşük hava kalitesi problemine maruz kalan toplu taşıma kullanıcıları olmak üzere, pek çok insan için doğrudan sağlık yararı sağlayabilir.

Türkiye gibi hızla büyüyen ekonomilerde, özellikle büyük şehirlerdeki hava kalitesi sorunları giderek artmaktadır. Ağır taşımacılık sektörünün elektrikli araçlara geçmesi, trafik kaynaklı kirletici maddelerin azalmasında kritik bir rol oynayabilir. Raporda gösterildiği gibi, diesel taşımacılığından sağlık riski altında olan nüfus, elektrikli çözümlerin yaygınlaşmasıyla önemli ölçüde korunabilecektir. Ayrıca, elektrikli araç teknolojisinin gelişmesi ve maliyetinin düşmesi, gelişmekte olan ülkelerin bu geçişi daha uygun koşullarda gerçekleştirmesine imkân tanıyabilir.