Güney Kore'nin Rekabet Kurulu (FTC), Coupang kurucusu Bom Kim'i şirketin kontrol sahibi olarak belirleme kararını geri çekmişti. Seul Yüksek Mahkemesi bu hafta Coupang ve Kim tarafından açılan davada, FTC'nin kararını durdurmuş ve kamuya açıklama yükümlülüğünü daha sonraki yargılama aşamasına kadar dondurmaya karar vermiştir.

Mahkemenin Gerekçesi: Geri Dönülmez Zarar

Seul Yüksek Mahkemesi İdari Daire 7, Coupang'ın başvurusunu kabul ederek FTC'nin hem kim belirleme kararını hem de Kim'in yakın akrabaları hakkında ek bilgi sunmasını talep eden emrini askıya almıştır. Mahkeme, başvuranların geri dönülmez bir zarara uğrama tehlikesi ile karşı karşıya olduğunu ve kararı durdurmanın kamunun çıkarlarına önemli ölçüde zarar vermeyeceğini belirtmiştir.

Askıya alma kararı, mahkemenin ana davayı sonuçlandırmasından 30 gün sonraya kadar geçerli olacaktır. Coupang, bu sürenin nihai karar kesinleşene kadar uzatılmasını istemiş ancak bu talep kabul edilmemiştir.

Uyuşmazlığın Kaynağı: Aile Yapısı Sorunu

FTC, Nisan ayında Coupang'ın kontrolünü Coupang Inc. (New York borsasında işlem gören ana şirket) yerine bizzat kurucusu Kim olarak tanımladığını açıklamıştı. Kurulun gerekçesi, Kim'in kardeşi Yoo-seok'un Coupang'ın Kore işletmesine katılarak yönetimde bulunmasıydı. Güney Kore hukuku gereğince, aile üyelerinin iş grubundaki yönetim pozisyonlarında yer almasının bir engelleyici faktör oluşturduğu kabul edilmektedir.

Coupang ise şirket yapısının tamamen şeffaf olduğunu ve Kim'in ne kendisinin ne de akrabalarının Kore şirketlerinde hisse sahibi olmadığını savunmuştur. Şirket, FTC'nin kararının uygulanması durumunda akrabaların hisse duruşu ve kurumsal bağlantılarının açıklanması zorunluluğu nedeniyle revertibl olmayan bir uyum yükü getireceğini iddia etmiştir.

Daha Geniş Bağlamda: Düzenleyici Çatışma

FTC, yabancı ülkede listelenen ancak Kore'de faaliyet gösteren bir şirketin yerel holdinglere kıyasla daha hafif muamele görmemesi gerektiğini savunmuştur. Mahkemenin bu haftaki kararı, FTC'nin bilgi talep emrinin de yargıya taşınabileceğini belirtmesiyle ek bir hukuki kapı açmıştır. Seul Yüksek Mahkemesi, ana davada da karar vermek üzere ilerleyen sürece göz kulak etmektedir.

Ne anlama geliyor?

Büyük ölçekli şirket gruplarının denetimi, sermaye piyasalarının şeffaflığını sağlamak amacıyla tasarlanmıştır. Özellikle kurucuların hala yönetim ve kontrol gücünü elinde bulundurduğu işletmelerde, aile üyelerinin ve yakın ilişkilendirilen kişilerin menfaatlerinin ayrıcalıklı biçimde korunması riskine karşı düzenleyici kurumlar koruma amacı taşıyorlar. Bu tür sistemler, halka açık şirketlerin hissedarlara karşı sorumlulukların düzgün bir şekilde yerine getirilmesini temin etmeyi hedefler.

Türkiye de dahil birçok gelişmekte olan ekonomide benzer kontrol mekanizmaları mevcuttur. Buradaki temel ilke, özellikle yabancı borsalarda işlem gören veya uluslararası yatırımcılara açık olan şirketlerin, kurucular ve aile mensupları arasında değer transferini engellemek adına periyodik açıklamalar yapması gerekliliğidir. Bu uyuşmazlıkta ortaya çıkan önemli nokta, bir e-ticaret platformunun hukuki statüsünün ve sahiplik yapısının, ülkeler arası karmaşık düzenleyici ortamda nasıl ele alınacağı sorularını gündeme getirmesidir.