Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi kapsamında otel, restoran ve kafe işletmelerinin ekim ayı sonuna kadar kayıtlarını tamamlaması gerekmektedir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, 1-5 Temmuz döneminde 7 milyon 600 bin içecek ambalajı geri dönüştürüldü ve sisteme kayıtlı kullanıcı sayısı 1,3 milyonu aştı.

Otel ve Restoran İşletmelerinden Acil Kayıt Beklentisi

Zorunlu uygulama süreci çerçevesinde işletmeler, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden kayıtlarını yapıp, birlikte çalışacakları yetkilendirilmiş saha operatörlerini seçmeleri zorunludur. Süresi ekim sonuyla sınırlandırılan bu işlem, ulusal entegrasyon sürecinin planlanan şekilde ilerleyebilmesi için kritik öneme sahiptir.

Cezai İşlemler Devreye Girecek

Belirlenen tarih sonuna kadar yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmeler hakkında ilgili mevzuata göre idari işlemler başlatılacaktır. Kayıtlarını tamamlayan işletmelerde toplanacak DOA logolu ambalajlar, yetkilendirilmiş operatörler tarafından düzenli olarak teslim alınmakta ve her bir ambalaj için işletmeye 20 kuruş teşvik bedeli ödenmektedir.

Yılda 25 Milyar Ambalaj Hedefi

DOA Sistemi ile yılda yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri kazanılması hedeflenmektedir; bu başarı ekonomiye yıllık 30 milyar lira katkı sağlayacaktır. Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, geri kazanılması amaçlanan plastik, alüminyum ve cam içecek ambalajlarının yaklaşık yüzde 65'inin otel, restoran ve kafe işletmelerinde tüketildiğini belirtmiştir. Sistemin ilk aşamada yüzde 50 geri kazanım oranına, zamanla ise yüzde 80'e ulaşması planlanmaktadır.

Ne anlama geliyor?

DOA Sistemi, Türkiye'nin sıfır atık hedefine yönelik merkezi bir uygulamadır. İçecek ambalajlarına konulan depo bedeli sayesinde tüketicileri ve işletmeleri bu ambalajları geri dönüştürme istasyonlarına iade etmeye teşvik eder. Sistem, kullanıcıların ambalaj iade ettiklerinde depo bedelerini geri alabilmesini ve işletmelerin de her dönüştürülen ambalaj için ödül alabilmesini sağlar.

Otel, restoran ve kafe işletmelerine verilen kayıt süresi kritiktir çünkü bu tür işletmeler yüksek miktarda içecek ambalajı tüketim noktasıdır. Örneğin bir oteldeki misafirler, bir restorandaki müşteriler veya bir kafeyi ziyaret edenler bu ambalajları orada tüketir ve orada biriktirir. Eğer işletmeler sisteme kayıtlı değilse ve geçerli operatörlerle anlaşmalı değilse, bu ambalajları toplayıp geri dönüşüm zincirine dahil etme mekanizması çalışmaz; ambalajlar çöpe karışabilir.

Türkiye'de döngüsel ekonomiye geçişin başarısı büyük ölçüde otel, restoran, kafe gibi ticari işletmelerin sistemi benimsemesine bağlıdır. Ekim sonu süresi, bu işletmelere kayıtlarını tamamlayıp kendi ambalaj yönetim süreçlerini sisteme entegre etmeleri için kesin bir tarih sunar. Tarihi geçen işletmeler hakkında cezai işlem uygulanması, uyumu zorunlu kılmaktadır.