İçeriğe geç
BilimFizik

Gok gurultusu ve fiber optik kablolar yeryuzunun altini goruntulemede kullaniliyor

Yeryuzunun icini anlamamiza yardimci olan sismik dalgalar, dogal afetler ya da insan yapimi patlamalarla olusabiliyor. Ancak Penn State universitesi bilim adamlari, gok gurultusunun da bu amacla kullanilabileceğini ortaya koydu.

Yapay zekâ desteğiyle derlendi · Kaynak: Ars TechnicaBu haber nasıl hazırlandı?
Üretim
Bu metin, Ars Technica kaynaklı haberden yapay zekâ destekli araçlarla Türkçeye uyarlandı ve düzenlendi.
Kontrol
Bu haber için kayıtlı bir editör kontrolü bulunmuyor. Yayın ilkelerimiz ve nihai sorumluluk yayın kuruluna aittir.
Zaman
Yayın 22 Ağustos 2026, 01:01
Gok gurultusu ve fiber optik kablolar yeryuzunun altini goruntulemede kullaniliyor
Görsel: Ars Technica

Sismik dalgalarin komplexitesi

Gok gurultusu, yeryuzunun ust kabuguna enerji aktarmasina neden oluyor ve bu da 'gok depremi' olarak adlandirilan sismik dalgalarin olusmasina yol aciyor. Ancak bu dalgalarin komplexitesi, clear sinyallerin elde edilmesini zor kiliyor. Penn State ekibi, bu komplexiteyi anlamaya yardimci olan bir model gelistirdi ve bu modeli kullanarak universite kampüsünün altindaki araziyi yeniden olusturdu.

Gok depremlerinin komplexitesi

Gok depremlerinin komplexitesi, gok gurultusunun olusma sekline bagli. Yildirim, plazma balonlari olusturur ve bu balonlar akustik sok dalgalarina neden olur. Bu dalgalar, yildirimin izini takip eden bir zincir seklinde genisler ve birbirleriyle etkilesirler. Yeryuzune ulastiklarinda, bu dalgalar soft toprak, sert kaya, insan yapimi altyapi gibi farkli malzemelerle etkilesirler ve enerji birligi degisir.

Modelleme ve uygulama

Penn State ekibi, sismik dalgalari modellemek icin SPECFEM3D Cartesian adli bir yazilim paketi kullandi. Bu paket, 3D sismik dalga rekonstrüksiyonu icin tasarlanmis, ancak atmosferi homojen bir katman olarak ele alir. Ekibin modeli, bu kisitlamalari gidermek icin atmosferin ilk 20 metresini 200 metreye cikartti.

Ne anlama geliyor?

Sismik dalgalar, yeryuzunun icini anlamamiza yardimci olan önemli bir arac. Gok gurultusunun da bu amacla kullanilmasi, yeni bir olanak sunuyor. Bu teknoloji, yeryuzunun altini daha iyi anlamamiza yardimci olabilir ve dogal afetlerin tahmin edilmesine yardimci olabilir. Ancak, bu teknolojinin gelistirilmesi ve uygulanmasi, daha fazla arastirma ve gelistirme gerektiriyor.

Yorumlar (0)

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Sıradaki · Bilim

Kanser Aşısı Son Aşama Deneylerde Başarı Gösterdi

Merck ve Moderna şirketlerinin ortaklaşa geliştirdiği kişiselleştirilmiş kanser aşısı, son aşama klinik deneylerde beklenen başarıyı gösterdi. mRNA tabanlı aşı, Merck'in immünoterapi ilacı Keytruda ile birlikte kullanıldığında yüksek riskli melanom hastalarında hastalığın…

1 dk okuma