Hachette, Cengage ve Elsevier gibi büyük yayın evleri ile yazar Scott Turow'un da aralarında olduğu bir grup, Google'a karşı toplu dava açtı. İddiaya göre teknoloji şirketi, Gemini yapay zeka platformunu eğitmek için yayıncılara ait telif hakkı korunan eserleri izinsiz olarak kullanmış ve hatta bazı çalışmaların telif bilgilerini değiştirerek gizlemeye çalışmıştır.

Telif Davalarının Yoğunlaşması

Google, Meta, OpenAI ve Anthropic gibi yapay zeka şirketleri uzun süredir benzer davalarla karşı karşıyadır. Geçtiğimiz dönemde Kaliforniya'da verilen iki karar, yapay zeka eğitimi için telif hakkı korunan eserlerin kullanımını Amerikan hukuku çerçevesinde "adil kullanım" kategorisine yerleştirmiştir. Ancak Anthropic'in geçtiğimiz aylarda 1,5 milyar dolar para cezasına çarptırılması, söz konusu konunun ne kadar ciddi olduğunu göstermektedir. Ceza, Amerikan telif hukuku tarihinde en yüksek tutardır.

Google'ın Çelişkili Konumu

Dava, New York'taki federal mahkemeye açılmıştır. Yayıncıların iddiasına göre Google, yıllar boyunca Google Kitaplar ve Google Play Store gibi programlar aracılığıyla telif hakkı korunan eserlere erişimde bulunmuştur. Google'ın bu eserleri Gemini eğitimi için kullandığını gizlemek adına bazı telif bilgilerini değiştirdiği söylenmektedir. Davanın iddianamesinde Google'a ait olduğu belirtilen bir dahili belge de yer almakta; belgeye göre telif eserleri yapay zeka eğitiminde kullanmanın Google açısından "çok sorunlu" olabileceği ve 10-100 milyar dolar arasında cezayla sonuçlanabileceği belirtilmiştir.

Ne anlama geliyor?

Yapay zeka modellerini eğitmek için büyük miktarda yazılı içerik gerekir. Bu içeriğin çoğu kitaplar, makaleler ve diğer yayınlanan çalışmalardan gelir. Telif hakkı ise bu eserler için yasal koruma sağlayan ve içeriği kimsenin izin almadan kullanmasını yasaklayan bir mekanizmadır. Davadaki temel soru şu: bir yapay zeka sistemini geliştirmek için birinin çalışmasını izin almadan kullanmak, hukuki olarak kabul edilebilir mi?

Dünya genelinde benzer davalar ve tartışmalar sürüyor. Türkiye'de de yazarlar ve yayıncılar yapay zeka şirketlerinin telif korumalı içerik kullanımı hakkında kaygılar taşımaktadır. Bu tür davalar, yapay zeka endüstrisi ile yaratıcı profesyoneller arasında uzun vadeli bir denge bulunmasını gerektirmektedir. Davanın sonucu, yapay zeka şirketlerinin gelecekte eğitim verileri toplaması ve kullanması konusunda önemli ölçüde etkili olacaktır.