Hindistan hükümeti, bilgisayar, mürekkep kartuşu ve toner ürünlerinde kartelleşme yaptığı tespit edilen HP India ve iş ortağı satıcılara toplam 1,4 milyar rupi (yaklaşık 14,4 milyon dolar) para cezası kesti. Hindistan Rekabet Komisyonu (CCI) tarafından yürütülen soruşturma sonucunda, şirketin hükümet ihalelerinde fiyatları yükseltmek amacıyla bayi ortaklarıyla iş birliği yaptığı ortaya çıktı.

Hükümet İhalelerinde Fiyat Manipülasyonu

CCI tarafından yayınlanan karara göre HP India, 5 farklı satıcıyla birlikte çalışarak devlet ihalelerindeki teklif fiyatlarını koordine etti ve böylece kendi ortaklarının kazanma şansını artırdı. Bu süreçte diğer satıcıların ihalelere katılımının kısıtlanması, hesapların ve ihalelerin paylaştırılması ile sadece belirli satıcılara üretici yetki belgelerinin verilmesi gibi yöntemlerin kullanıldığı belirlendi. Şirket, bu faaliyetleri nedeniyle tek başına 1,3 milyar rupi (yaklaşık 13,1 milyon dolar) ceza aldı.

Yazıcı Sarf Malzemelerinde Karşılıklı Anlaşmalar

Soruşturmanın bir diğer ayağında ise toner ve kartuş gibi sarf malzemelerinin satışında kartelleşme yapıldığı tespit edildi. Bu kalemdeki usulsüzlükler nedeniyle HP'ye 119,8 milyon rupi (yaklaşık 1,2 milyon dolar), söz konusu 21 bayiye ise toplam 35,2 milyon rupi (yaklaşık 365 bin 335 dolar) ceza uygulandı. WhatsApp kayıtlarının incelenmesi sonucunda, 2017 ile 2020 yılları arasında fiyat sabitleme ve müşteri paylaştırma gibi rekabet karşıtı faaliyetlerin yürütüldüğü kanıtlandı.

Şirketin Savunması ve Ek Yaptırımlar

HP India, yüksek sarf malzemesi fiyatları nedeniyle bazı satıcıların düşük maliyetli sahte ürünlere yönelme tehdidinde bulunduğunu ve bu durumun şirketi iş birliğine zorladığını savundu. Ayrıca kurumun, kendisinin bu düzenin merkezinde olduğu yönündeki tanımlamalara itiraz ettiği belirtildi. Rekabet Komisyonu, cezaların yanı sıra HP ve ortaklarının rekabet karşıtı davranışları durdurmasına ve 60 gün içinde uyumluluk eğitimleri düzenlemesine karar verdi.

Ne anlama geliyor?

Sektördeki bu gelişme, serbest piyasa ekonomisinin temelini oluşturan rekabet kurallarının nasıl ihlal edildiğini göstermektedir. Fiyat sabitleme ve ihale manipülasyonu, ürünlerin piyasa değerinin üzerinde satılmasına yol açan ve tüketicinin daha uygun seçeneklere erişimini engelleyen yöntemlerdir. Özellikle kamusal alımlarda gerçekleşen bu tür anlaşmalar, kamu kaynaklarının verimsiz kullanılmasına neden olur.

Sarf malzemeleri pazarında yaşanan bu durum, ekosistemin nasıl kontrol edildiğini açıklar. Yazılım güncellemeleri aracılığıyla üçüncü taraf ürünlerin engellenmesi, kullanıcıları orijinal parçalara mecbur bırakır. Bu mekanizma, donanım satışından ziyade sürekli kullanım gerektiren sarf malzemelerinden gelir elde etme stratejisidir. Satıcıların sahte ürünlere yönelme eğilimi ise yüksek maliyetler ile piyasadaki gerçek talep arasındaki makasın açıldığını kanıtlar.