İçeriğe geç
BilimÇevre

Hunga volkanı: Küçük denizaltı kraterleri dev tsunami yaratabilir

Tonga'da bulunan Hunga volkanının 2022'deki patlaması sonrası yapılan son araştırmalar, deniz altındaki küçük volkanik yapıların beklenenden çok daha yıkıcı tsunamilere neden olabileceğini ortaya koydu.

Yapay zekâ desteğiyle derlendi · Kaynak: Ars TechnicaBu haber nasıl hazırlandı?
Üretim
Bu metin, Ars Technica kaynaklı haberden yapay zekâ destekli araçlarla Türkçeye uyarlandı ve düzenlendi.
Kontrol
Bu haber için kayıtlı bir editör kontrolü bulunmuyor. Yayın ilkelerimiz ve nihai sorumluluk yayın kuruluna aittir.
Zaman
Yayın 23 Eylül 2026, 17:01
Hunga volkanı: Küçük denizaltı kraterleri dev tsunami yaratabilir
Görsel: Ars Technica

Uluslararası bir bilim insanı ekibi, patlamanın ardından oluşan kraterin (kaldera) saniyeler içinde çökmesinin, tsunami dalgasının boyutunu ve gücünü artıran temel faktör olduğunu belirledi.

4 kilometrelik çöküş ve tsunami bağı

Bilim insanları, 15 Ocak 2022'deki patlamanın ardından deniz tabanının topoğrafyasını karşılaştırdı. Elde edilen verilere göre, yaklaşık 4 kilometre genişliğindeki kaldera, patlama sırasında yaklaşık 1 kilometre derinliğe çöktü. Araştırmacılar, bu çöküşün hızının ve kapsamının, magmanın boşalmasıyla oluşan boşluğun ani kapanmasına bağlı olarak tsunami enerjisini katlayarak artırdığı görüşünde. Bu bulgu, sığ sularda yaşanan volkanik aktivitelerin, derin okyanus basıncının patlamaları bastıramadığı koşullarda ne kadar tehlikeli olabileceğini gösteriyor.

Yüzyılın en güçlü patlaması

Hunga volkanının patlaması, bu yüzyılın en şiddetli volkanik olaylarından biri olarak kayıtlara geçti. Patlama sütununun 55 kilometrenin üzerinde yükselerek stratosfere ulaşması ve buharlaşmış deniz suyunu atmosferin üst katmanlarına taşıması, olayın küresel yankı uyandırdığının kanıtı oldu. Basınç dalgası dünya genelinde tespit edilirken, 1883'teki Krakatau volkanı örneğinde olduğu gibi, volkanik küllerden çok tsunami dalgalarının daha fazla can kaybına neden olabileceği riski yeniden masaya yatırıldı.

Yorumlar (0)

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Sıradaki · Bilim

NASA Yönetici Jared Isaacman: Ay Üssü İçin Yalnızca İyi Anlaşmalar

Jared Isaacman, NASA’nın 10. ayında başkanlığını sürdüren yöneticisi, 15 Eylül 2025’te Washington, DC yakınlarında düzenlenen Air & Space Forces Association’ın Air, Space & Cyber Conference’inde konuştu. Konuşmasında, Ay’a yapılan rekabetin artık “görünüşe dayalı bir ulusal…

1 dk okuma