Amerika Birleşik Devletleri Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Birimi (ICE), özel gözetim merkezleri için hazırladığı yeni taslak sözleşmelerle yerel denetimleri engellemeyi hedefliyor. WIRED tarafından incelenen federal belgelere göre, yeni şartlarda eyalet ve yerel yasaların bu tesisler için geçersiz sayılacağı belirtiliyor.

Yargı Kararına Rağmen Yeni Düzenleme

Bu gelişme, Federal Yargıç Benjamin Settle'ın bir sözleşmenin eyalet yasalarının üzerinde olamayacağına hükmettiği kararın hemen ardından geldi. Settle, Washington eyaletindeki en büyük gözetim merkezinin sağlık yetkililerine açılmasını emretmişti. Söz konusu merkezle ilgili süreçte 3 bin 500 tutuklu şikayeti ve 10 kez reddedilen denetim girişimi yaşandığı kaydedildi.

Sözleşme Detayları ve GEO Group Bağlantısı

10 Temmuz tarihinde yayınlanan taslak metin, dört farklı bölgedeki toplam 5 bin 500 yatak kapasiteli merkezleri kapsıyor. Şartnamelerdeki yatak sayıları ve konumlar, özel hapishane şirketi GEO Group tarafından işletilen Tacoma, Aurora, Pompano Beach ve Philipsburg tesisleriyle birebir örtüşüyor. Özellikle Florida'daki 700 yatak gereksinimi, mevcut Pompano Beach tesisi verileriyle tam olarak uyuşuyor.

Denetimlerin Önündeki Engeller

Yargıç Settle, GEO Group'un sözleşme aracılığıyla eyalet yasalarını devre dışı bırakma çabasını reddetmişti. Ancak ICE, aynı ifadeleri diğer üç eyaleti de kapsayacak şekilde genişletmeyi planlıyor. Firmaların bu tekliflere yanıt vermek için 17 Temmuz'a kadar süresi vardı. Konuyla ilgili olarak Homeland Security (DHS) ve GEO Group'tan henüz bir açıklama gelmedi.

Ne anlama geliyor?

Kamu hizmetlerinin özel şirketler aracılığıyla yürütüldüğü sistemlerde, hizmet veren kurum ile denetleyici otorite arasında yetki çatışmaları yaşanabilmektedir. Özellikle güvenlik ve sağlık standartlarının takibi için yerel denetçilerin tesislere giriş yapması gerekir. Sözleşmelere eklenen özel maddeler, bu denetim mekanizmalarını hukuki olarak engelleme amacı taşır.

Söz konusu mekanizma, merkezi yönetim ile yerel yönetimlerin yasaları arasındaki hiyerarşi farkını kullanmaya dayanır. Bir kurum, operasyonel süreçlerini sadece merkezi yasalarla sınırlı tutarak yerel sağlık veya güvenlik kurallarının uygulanmasını zorlaştırabilir. Bu durum, denetim süreçlerinin ancak uzun süren yargı mücadeleleriyle aşılabileceği bir yapı oluşturur.

Kullanıcılar ve tesislerde kalan kişiler açısından bu uygulama, standartların belirlenmesinde yerel denetimlerin devre dışı kalması anlamına gelir. Teknik olarak bu süreç, işletmeci şirketin sorumluluk alanını daraltırken, denetim yetkilerini merkezi bir yapıya kaydırarak şeffaflığı azaltan bir yöntemdir.