İzmir Büyükşehir Belediyesi, Mart 2025'te başlattığı kapıdan kapıya atık toplama projesini genişletmeye devam ediyor. İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi ile İzdoğa A.Ş. iş birliğiyle yürütülen 'Dönüşüme Evde Başla' projesi, Güzelbahçe'nin Siteler, Yalı ve Maltepe mahallelerinde QR kodlu mavi poşetlerin dağıtımına başladı.

Hanelerden Ayrıştırılmış Atık Toplama

Proje kapsamında, görevli personel evlerden toplanan ambalaj atıkları QR kodlu poşetlerde taşınıyor. İzmir İnovasyon ve Teknoloji A.Ş. tarafından geliştirilen uygulama, her haneden toplanan atıkları takip ediyor ve veri tabanında kayıt altına alıyor. Bu sayede topladığı atıkları kaydedebilen haneler, atık poşetleriyle eşleştiriliyor.

Toplanan ambalaj atıkları İzdönüşüm Tesisi'nde türlerine göre ayrıştırılarak geri dönüşüme kazandırılıyor. Projenin kapsamına yalnızca ambalaj atıkları dahil; diğer atık türleri bu poşetlere atılmamalı.

Kent Genelinde Genişleyen Uygulama

Proje başta Karabağlar, Bayraklı, Konak, Menderes, Bornova, Narlıdere, Buca ve Karşıyaka olmak üzere dokuz ilçede devam ediyor. Güzelbahçe'de başlayan yeni aşamadan sonra, belediye ilçelerin çeşitli mahallelerinde hizmet veriyor. Güzelbahçe Siteler Mahalle Muhtarı Kezban Hocek, mahalle sakinlerinin projeyi büyük memnuniyetle karşıladığını belirtmiş, özellikle ev hanımlarının atık ayrıştırmada duyarlı olduğunu vurgulamıştır.

Sanayi Bölgelerinde de Atık Yönetimi

Belediye, Kısıkköy Ege Sanayi ve Ticaret İhracat Merkezi (ESTİM) bölgesinde faaliyet gösteren işletmelerin ambalaj atıklarını da yönetmeye başladı. İzdoğa koordinasyonunda toplanan bu atıklar geri dönüşüme kazandırılıyor.

Ne anlama geliyor?

Kapıdan kapıya atık toplama sistemi, geleneksel ortak atık alanlarına bırakılan karışık atıklar yerine, evlerde önceden ayrıştırılan atıkların toplanması anlayışına dayanır. Bu yöntem, atık ayrıştırma oranını artırarak geri dönüşüm verimliliğini yükseltir. Özellikle ambalaj atıkları (plastik, kağıt, metal gibi) türlerine göre ayrılırsa, bu materyaller daha kolay ve kaliteli biçimde ekonomiye reentegre edilebilir.

Uygulamada kullanılan QR kod ve veri tabanı sistemi, her haneyi atık üreticisi olarak tanımlayıp, ne kadar ve ne tür atık ürettiğini izlemeye imkan verir. Bu veri, hem kamu idaresinin atık yönetimini planlamasına hem de vatandaşları sorumlu tüketim konusunda bilinçlendirmeye yardımcı olur. Atık ayrıştırması sayesinde geri dönüştürülebilir materyaller ikincil hammadde olarak sanayiye geri döner, bu da ham madde ithalatını azaltır ve çevre kirliliğini kısıtlar.

Türkiye'de atık yönetimi giderek yasal ve sosyal olarak önem kazanmaktadır. Pek çok belediye klasik belediye hizmetlerinin ötesine geçerek, ev bazında atık ayrıştırması teşvik eden benzer uygulamalar hayata geçirmektedir. Bu projeler, hem şehir görüntüsünü iyileştirmekte hem de geri dönüşüm endüstrisinin hammadde tedariğini güvenli hale getirmektedir. Mahalle muhtarının ifadelerinden anlaşıldığı üzere, bu tür girişimler toplumsal katılım ve çevre bilinci arttığında en etkili sonuç vermeye başlar.