NASA'nın 500 milyon dolar değerindeki Swift gama ışını gözlemevini kurtarmak için gönderilen Link isimli servis uydusu, Dünya'nın 200 mil üzerinde kontrolsüz bir şekilde dönmeye başladı. Katalyst Space Technologies tarafından geliştirilen ve NASA'dan 30 milyon dolarlık sözleşme alan uydu, birden fazla eksen üzerinde dönerek yer istasyonlarıyla olan iletişimini zorlaştırdı.

Sistem Arızaları ve Kontrol Kaybı

Yaşanan teknik sorunlar nedeniyle uydunun yönlendirme için kullandığı üç reaksiyon tekerleğinden ikisi çalışmayı durdurdu. Ayrıca, hassas tutum kontrolü sağlayan soğuk gaz iticilerinde de problemler tespit edildi. İletişimin kesintili olduğu anlarda meydana gelen bu durum, uydunun stabilizasyonunu bozarak görev takvimini riske attı.

Plazma Motorlarıyla Kurtarma Planı

Katalyst Space Technologies CEO'su Ghonhee Lee, uydunun güç kaynağı, ksenon yakıtlı elektrikli iticileri ve robotik yakalama donanımlarının sağlıklı olduğunu bildirdi. Mühendisler, dönüş hızını yavaşlatmak için normalde yörünge yükseltme amacıyla kullanılan plazma motorlarını kullanıyor. İki eksenli gimbal yapısı sayesinde itki yönü değiştirilerek dönüş hızı saniyede 9 dereceden 4 dereceye düşürüldü.

Zamana Karşı Yarış ve Yazılım Güncellemesi

Swift gözlemevinin atmosferik sürüklenme nedeniyle yanmadan önce yörüngesinin yükseltilmesi gerekiyor; ancak birkaç ay içinde Swift'in irtifası kurtarma operasyonu için çok düşük bir seviyeye inecek. Kontrol ekibi, uydu stabilize olduğunda yüklemek üzere tüm kontrol algoritmalarını NASA ile birlikte yeniden haritalandırıyor.

Ne anlama geliyor?

Uzay araçlarında yönelim kontrolü, hassas sensörler ve dönen tekerlekler aracılığıyla sağlanır. Bu mekanizmalar bozulduğunda araç kendi etrafında kontrolsüzce dönmeye başlar ve antenleri yer istasyonuna odaklayamaz. Bu durum, komut gönderimini ve veri alımını imkansız hale getirerek aracın uzayda kaybolmasına neden olabilir.

Söz konusu operasyon, kamu kurumlarının uzaydaki varlıklarını korumak için özel şirketlerin servis hizmetlerini kullanma sürecini temsil eder. Bozulmuş veya yakıtı bitmiş araçların yakalanıp yörüngelerinin değiştirilmesi, maliyetli yeni araçların fırlatılmasına alternatif bir çözüm sunar. Bu yöntem, düşük itkili ancak yüksek verimli elektrikli motorların yönlendirme amacıyla kullanımıyla gerçekleştirilir.