Meta, kullanıcının sesini sürekli kaydederek duygusal durumunu tespit eden bir yapay zeka sistemine patent aldı. Şirket tarafından 2 Temmuz'da yayınlanan patent belgesi, ses kaydından elde edilen verileri konum, aktivite ve ilaç kullanım saatleri gibi bağlamsal faktörlerle birleştirerek bir duygu durum günlüğü oluşturan teknoloji hakkında detaylar içeriyor.

Sistemin Özellikleri ve Tasarlanmış Kullanım Alanı

Patent belgesi, teknoloji mimarisini fitness aracı olarak sunuyor. Meta'ya göre yapay zeka destekli duygusal koçluk, antrenman duruşunu düzeltebilir ve insan bir kişisel antrenörün yapamayacağı şekillerde rehberlik ayarlayabilir. Ancak sistemin tasarımı gym seanslarının ötesine uzanıyor. Cihaz, önceden belirlenmiş zamanlarda ses tonu, hız, duraklamalar ve nefes almayı dinleyerek kullanıcının duygusal durumunu ölçüyor. Sistem, duygu durumunu ilaç kullanım saatleriyle ilişkilendirerek "belirli bir saatte veya ilaç kullanıldığında daha mutlu bir duygusal durum" gibi özetler üretebiliyor.

Benzer Girişimler ve Gizlilik Endişeleri

Amazon 2020 yılında benzer bir ürünü denemiş ve sonrasında vazgeçmiş. Şirketin o zamanki Halo Band fitness cihazında, ses tonunu analiz eden yerleşik bir mikrofon vardı. Kamu tepkisinin ardından Amazon, 2021'de yeni nesil modelinden mikrofonları çıkardı ve 2023'te ürün serisini tamamen durdurdu. Meta'nın akıllı gözlükleri zaten gizli kayıt nedeniyle gizlilik krizi yaşıyor; satışa sunulan yedi milyon ürün ile ilgili iki ABD davası bulunuyor. Sistemin ürüne dönüştürülmesi, gözetimi görüntülemekten kullanıcının hissettiklerine kadar genişletecekti.

Meta'nın Açıklaması ve Kaygılar

Meta sözcüsü şirkete göre patentlerin "uygulanabilecek veya uygulanmayabilecek kavramları açıklamak için" dosyalandığını söyledi. Ancak patentin ilaç takibi ve duygu-zaman korelasyonları gibi detay seviyesi, bundan daha fazlasını işaret ediyor. Meta'nın gözlükleriyle çekilen intim görüntüleri gözden geçirmek zorunda kalan Kenyalı veri işçileri zaten işlerini kaybetti. Eğer bu patent ürüne dönüşürse, duygu modeli eğitimi için birinin ses kayıtlarını dinlemesi, her birini bir duygu puanıyla etiketlemesi gerekecekti.

Ne anlama geliyor?

Duygusal durumu tespit etme teknolojisi, ses tonundaki değişiklikleri ve diğer işitsel işaretleri analiz ederek bir kişinin ruh halini tahmin etmeyi amaçlıyor. Bu sistem, hastalıkların şiddeti, ilaçların etkisi veya stres seviyeleri gibi sağlık göstergeleriyle korelasyon kurmak için tasarlanmış bulunuyor. Sağlık ve fitness sektöründe uygulanacak olursa, antrenörlük veya terapötik yardımcı olarak hizmet verebilir. Teknik olarak, makine öğrenmesi modelleri sese ilişkin akustik öznitelikleri (frekans, yoğunluk, tempo vb.) çıkararak bunları bilinen duygu kategorilerine eşliyor.

Pratikte, bireysel cihazlarda bu teknoloji aktivasyon sırasında ses kaydetme, transkripsiyon ve analiz işlemlerini yapıyor. Zamana ve konuma dayalı bağlamsal verilerle birleştirilince, günlük hayat boyunca kişinin duygusal eğilimlerini harita haline getiriyor. Türkiye'deki akıllı telefon ve giyilebilir cihaz kullanıcıları bu tür uygulamalar ile karşılaşma ihtimali artsa da, benzer ürünlerin dünyadaki kabulü gizlilik endişeleri nedeniyle sınırlı kalmıştır.

Süregelen tartışma ise veri güvenliği ve rıza meselesine dönüyor. Sesli kaydı içeren sistem, kullanıcının farkında olmadığı anda ev ortamında özel konuşmaları yakalayabilir. Böyle durumlarda kimin bu verilere erişeceği, ne amaçla kullanılacağı ve ne kadar güvenli saklanacağı temel sorular haline geliyor.