Yeni Meksika'da Meta'ya karşı açılan çocuk güvenliği davasında mahkeme, şirketi "kamu zararı" unsuru taşıdığına karar vererek ek 567 milyon dolar ödeme emri verdi. Böylelikle şirket, daha önceki 375 milyon dolarlık ceza ile birlikte toplam 942 milyon dolarlık bir finansal yükümlülükle karşı karşıya kaldı.

Mahkemenin Meta'yı Fabrikaya Benzeterek Verdiği Ceza Kararı

Hakim Bryan Biedscheid, Meta'nın platformlarını fabrikaya, bunlarda yayılan reklamlar ve içeriği ürüne, çocukların maruz kaldığı psikolojik zarar ve cinsel istismarı ise fabrikaların yayıltığı kirliliğe benzetti. Kirlilik insanların temiz hava hakkını ihlal ettiği gibi, Meta uygulamalarının çocuklara verdikleri zarar da sadece bu platformlarla sınırlı kalmıyor, internete ve hatta gerçek dünyaya yayılıyor şeklinde karara bağladı.

Meta'nın Ödeyeceği Paranın Kullanım Alanları

Şirket tarafından ödenecek 567 milyon dolar, gençlerin internet güvenliği konusunda öğretmen, okul danışmanı, okul psikiyatristleri ve sağlık profesyonellerine eğitim verilmesi ile toplum temelli sağlık merkezlerine kullanılacak. Ayrıca mahkeme, Meta'nın Facebook ve Instagram'a belirli güvenlik ölçüleri entegre etmesini zorunlu kıldı.

18 Yaş Altı Kullanıcılar İçin Getirilen Kısıtlamalar

Karara göre Instagram'da 18 yaş altı kullanıcılar varsayılan olarak özel hesap kullanmak zorunda olacak; bu hesaplar arama yoluyla bulunmayacak ve başka kullanıcılara önerilmeyecek. Facebook'ta aynı yaş grubundaki kullanıcılar varsayılan olarak sadece 18 yaş altı kullanıcılarla arkadaş olabilecek. Meta ayrıca 18 yaş altı kullanıcılara gece 10'dan sabah 7'ye kadar ve okul günlerinde sabah 8'den öğleden sonra 3'e kadar bildirim gönderemeyecek. "Beğeni" sayılarının gizlenmesi, günde bir kez güvenli uygulama pratikleri hakkında bilgilendirme yapılması ve ayda 90 saatlik zorunlu kullanım sınırı da kararın diğer hükümleri arasında yer aldı.

Ne anlama geliyor?

Sosyal medya platformları gençlerin güvenliği konusunda artan yasal baskıyla karşı karşıya. Bu karar, platformların çocuklara karşı sorumluluğunun sadece teknik altyapıyla sınırlı olmadığını, aynı zamanda sosyal ve psikolojik etkilerinden de sorumlu olduğunu gösteriyor. Mahkemenin "kamu zararı" tanısı, hukuki sisteme göre bir şirketin ürünlerinin yarattığı zararın çevresel kirliliğe benzer şekilde ele alınabileceğini kabul etmek anlamına gelir.

Söz konusu güvenlik önlemleri - özel hesapların varsayılan hale getirilmesi, mesaj gönderimi kısıtlamaları, bildirim zaman aralıkları ve kullanım süresi sınırlaması - uzak kütüphaneler, okullar ve aile danışmanları tarafından tavsiye edilen koruma mekanizmaları olarak bilinir. Ülkemizdeki sosyal medya platformları da, eğitim kurumlarında ve sağlık sektöründe benzer tartışmalar yaşanmakta; özellikle çocuk ve ergenlerin internet kullanımındaki ruh sağlığı etkileri üzerine yaşanan endişeler benzer doğaldır.

Bu tip yargı kararları, küresel düzlemde platformlar için yeni standartlar oluşturmada etkili oluyor. Bir eyalet ya da ülkede alınan karar, diğer coğrafyalarda benzer davalar için hukuki öncelik ve ivme yaratabilir; bu nedenle Yeni Meksika kararı, diğer platformları da yönetmelik ve güvenlik önlemleri açısından harekete geçirebilir.