NASA tarafından işletilen Curiosity keşif aracı, Mars yüzeyinde daha önce rastlanmamış büyüklükte, petek dokulu bir arazi yapısı keşfetti. Valle Grande vadisinde tespit edilen bu sıra dışı oluşumlar, geniş bir alanı kaplayan poligon şeklinde kırılmalardan oluşuyor.

Valle Grande Vadisi'ndeki Dev Yapılar

Gizmodo tarafından aktarılan bilgilere göre, Curiosity aracı daha önce de benzer poligon kırılmalarıyla karşılaşmıştı ancak bunlar küçük bölgelerle sınırlıydı. Yeni keşfedilen alan, 1,5 ile 3 inç genişliğindeki küçük çokgenlerin yan yana gelerek oluşturduğu devasa bir alanı kapsıyor.

360 Derecelik Panoramanın Detayları

Araç, 19 ve 20 Haziran tarihlerinde (Mars zamanıyla 4.930 ve 4.931 sol) bu 'poligon denizi'nin 360 derecelik panoramik görüntülerini yakaladı. Proje bilimcisi Ashwin Vasavada, ekibin bu yapıların şekillerini ve kimyasal bileşimlerini titizlikle ölçtüğünü, verilerin bu oluşumların nasıl meydana geldiğine dair ipuçları sunmasını beklediklerini belirtti.

Su İzleri ve Oluşum Süreçleri

NASA, milyarlarca yıl önce Curiosity'nin 2014 yılından beri tırmandığı 5 kilometre yüksekliğindeki Mount Sharp dağının eteklerinde göllerin ve akarsuların bulunduğunu belirtiyor. Valle Grande'deki bu dokuların da geçmişte orada su olduğuna işaret edebileceği düşünülüyor. Benzer oluşumların çamur çatlakları şeklinde meydana gelebildiği, ayrıca sıcak-soğuk sıcaklık döngüleri veya yüzey gömülüyken tortudaki suyun sıkışmasıyla oluşabileceği ifade ediliyor.

Ne anlama geliyor?

Yüzeylerde görülen çokgen çatlaklar, genellikle sıvıların donup genleşmesi veya kuruma süreçleri sonucunda ortaya çıkan geometrik deformasyonlardır. Bu tür yapılar, bir bölgenin geçmişteki jeolojik hareketleri ve kimyasal değişimleri hakkında veri sağlar.

Sıvıların toprakla etkileşime girdiği ortamlarda, malzemenin büzülmesi veya dış basınçla sıkışması sonucunda yüzeyde düzenli kırılmalar meydana gelir. Bu mekanizma, bir yüzeyin geçmişte ıslak mı yoksa tamamen kuru mu olduğunu anlamak için kullanılan temel bir yöntemdir.

Bu tür bulgular, uzak gezegenlerdeki eski çevre koşullarının haritalandırılmasına yardımcı olur. Topraktaki mineral yapısı ve kırılma biçimleri, bölgenin ne kadar süreyle sıvı etkisinde kaldığını ve hangi sıcaklık değişimlerine maruz kaldığını ortaya koyan somut kanıtlardır.