Amerika Birleşik Devletleri'nde federal makamlar, Çin'e yaklaşık 300 milyon dolar değerinde yapay zeka yonga setleri kaçak olarak taşımakla suçlanan Greg Lui'yi gözaltına aldı. Bloomberg'in aktardığına göre bu operasyon, Nvidia'nın ihracat kısıtlamaları çerçevesinde karşılaştığı kaçakçılık sorununun boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi. Yetkililer, şirketin bu yasa dışı faaliyetleri engellemek için yeterli önlemleri almadığını savunuyor.

Kırmızı saç kurutma makinesiyle sahte etiket operasyonu

Yılın başında kamuoyuna yansıyan güvenlik kamerası görüntülerinde, şüphelilerin Nvidia sunucu kutularındaki seri numarası etiketlerini bir kırmızı saç kurutma makinesiyle soyarak yonga setlerini Çin'e sızdırdığı anlar yer almıştı. Bu yöntem, yasa dışı ticaretin ne kadar geniş ve organize bir ağa dönüştüğünü gösteren somut bir örnek teşkil etti. Hükümet yetkilileri, bu tür olayların, Washington'un ihracat denetimlerinden kaçınmak isteyen suçluların kullandığı karmaşık taktiklerin bir parçası olduğunu belirtiyor.

Güneydoğu Asya üzerinden Çin'e sızan çipler

Yetkililer, Tayland ve Singapur gibi Çin'e komşu ülkelerin, normalde ihtiyaç duydukları miktardan çok fazla yonga seti ithal ettiğini tespit etti. Eski Dışişleri Bakanlığı yapay zeka politikası başkanı Daniel Remler, bu bölgelere giden çip miktarının Çin'deki müşterilere hizmet etmek için kullanıldığına dair net bir açıklama yapılmadığını ifade etti. Aynı zamanda Bloomberg kaynaklarına göre, Çin'in batısındaki operatörler, 115.000 kısıtlı Nvidia işlemcisini barındırabilecek kapasitede onlarca veri merkezi inşa etti. Hükümet yetkilileri, ülkeye bu miktarda ve daha fazla yonga setinin zaten kaçırıldığına inanıyor.

Super Micro ve 2,5 milyar dolarlık sahte alım

Skandalın bir başka halkasında Super Micro şirketi ve kurucu ortağı Yih-Shyan 'Wally' Liaw bulunuyor. İddialara göre, bu kişiler Bangkok merkezli OBON adlı bir şirketle iş birliği yaparak yaklaşık 2,5 milyar dolarlık yapay zeka sunucusu sattı. Satışın resmî gerekçesi Tayland'da yapay zeka altyapısı oluşturmakken, sunucuların aslında doğrudan Çin'deki nihai kullanıcılara ulaştırıldığı ortaya çıktı. Nvidia, tüm bu süreç boyunca kurallara uyduğunu ve kaçakçılığa yardım etmekle suçlanmadığını savunsa da, sektördeki eleştirmenler şirketin özen yükümlülüğündeki boşluklara dikkat çekiyor.

Ne anlama geliyor?

İleri düzey işlemci ve yonga setleri, uluslararası ticarette stratejik bir değer taşıdığı için sıkı ihracat denetimlerine tabi tutulur. Gelişmiş üretim teknolojileri gerektiren bu altyapı, bir ülkede yasaklandığında kara para trafiği için cazip bir meta hâline gelir. Suç ağları, ürünlerin menşei ve gerçek alıcısını gizlemek için üçüncü ülkeler üzerinden dolaylı yollar kurar; bu durum, merkezi otoritelerin izleme mekanizmalarını zorlar. Şirketler, dağıtım kanallarındaki aracıları denetlerken sahte belgeler ve kurgulanmış ticari senaryolarla karşılaştığında, geleneksel denetim yöntemleri yetersiz kalabilir. Bu nedenle, küresel tedarik zincirinde şeffaflığı artırmak ve sahte alıcıları tespit etmek için veri analitiği tabanlı izleme sistemleri kritik bir rol oynar. Tüketiciler ve yatırımcılar açısından bu gelişmeler, rekabetçi teknoloji pazarlarının jeopolitik gerginliklerden nasıl etkilendiğini ve komşu ülkelerdeki ticari hacimler ile gerçek tüketim arasında beklenen tutarlılığın sağlanmasının ne kadar zor olduğunu göstermektedir.