Hindistan Merkez Bankası Başkanı Sanjay Malhotra, gelecek finansal krizin geleneksel bir banka krizinden değil, siber saldırı, jeopolitik olaylar veya teknoloji arızasından kaynaklanabileceği konusunda uyarıda bulundu. Malhotra, Yeni Delhi'de düzenlenen Kautilya Ekonomik Konklav'da yaptığı konuşmada, yapay zeka teknolojisinin siber riskleri artırdığını ve yeni tehditler yarattığını vurguladı.

Yapay Zeka ve Siber Riskleri

Malhotra, yapay zekanın özellikle siber riskleri ağırlaştırdığını belirtti. Açıklamalarına göre, yapay zeka sistemlerinden kaynaklanan yanlış modelleri, dış tedarikçilere olan bağımlılığı ve insan gözetiminin zayıflaması başlıca endişeler arasında yer alıyor. Bunun yanı sıra, yapay zeka hisse senetlerinin yüksek fiyatlandırıldığını ve yapay zeka harcamalarında bir yavaşlama veya gelir düşüşünün keskin bir varlık fiyat düşüşünü tetikleyebileceği konusunda uyarı yaptı.

Küresel Endişeler ve Hindistan'ın Durumu

Malhotra'nın görüşleri küresel finansal kurumlarınca da paylaşılıyor. Finansal İstikrar Kurulu, geçen Ağustos ayında yapay zeka tarafından desteklenen siber saldırıları küresel finansal sistem için en başta gelen risk olarak belirledi. Hindistan'ın Maliye Bakanı Nirmala Sitharaman da benzer endişeleri dile getirerek, yapay zekanın dolandırıcılığı hızlı şekilde yakalayabileceğini ancak daha büyük siber saldırılara da imkan tanıdığını söyledi. Malhotra, Hindistan'ın bankacılık sisteminin sağlıklı ve iyi finansal durumda olduğunu belirtse de, kendine güvene karşı uyarı vererek "Bugünün dayanıklılığı yarının bağışıklığını garanti etmeyebilir" dedi.

Ekonomik Bağlam

İran'daki çatışmalar Hindistan için emtia fiyatlarını yükseltmişse de, ülke ekonomisi Nisan-Haziran döneminde yüzde 7,8 büyüme oranı kaydetmiştir. Merkez Bankası, 2023 başından bu yana ilk faiz artışının gerçekleşebileceği beklentisiyle, bu hafta sonu faiz kararını açıklamaya hazırlanmaktadır. Karar, enflasyonda görülen artış trendi ile uyumlu olacaktır.

Ne anlama geliyor?

Finansal kriz, tarihsel olarak bankacılık sistemi içindeki sorunlar veya ekonomik şok olaylarından kaynaklanmıştır. Ancak günümüzün dijital ve ağa bağlı finansal dünyasında, sistem geniş ölçüde teknolojik altyapıya bağlıdır. Merkez bankacıları açısından, bu altyapıya yönelik herhangi bir saldırı veya arızanın domino etkisi yaratarak milyonlarca kişinin finansal hesaplarını, işlemlerini veya tasarruflarını etkileyebilme potansiyeli vardır. Özellikle otomatikleştirilmiş karar verme sistemleri, piyasalarda saniyeler içinde büyük ölçekli hareketler başlatabilir.

Merkez bankacısının vurguladığı diğer bir önemli nokta ise, teknoloji tabanlı sistemlerde insan kontrolünün ve denetiminin sınırlı kalabilmesidir. Karmaşık yazılım sistemleri tasarlayanların bile tüm olası sonuçları önceden tahmin edememesi, beklenmedik krizlere yol açabilir. Aynı şekilde, finansal kurumların bir dış teknoloji sağlayıcısına bağlı olması, o sağlayıcıda yaşanacak bir sorunun geniş etkilere neden olabilmesi anlamına gelir.

Küresel finans kurumlarının yapay zeka ile ilgili uyarılarının artması, bu teknolojinin hızlı ve kapsamlı şekilde benimsenmesinin beraberinde getirdiği bilinmezlikleri yansıtır. Şirketler ve bankalar verimlilik kazancı için yeni sistemlere geçerken, sistemli bir kriz senaryosunun nasıl gelişebileceği konusundaki görünürlüğün sınırlı olabileceği endişesi vardır.