Sağlık Bakanı ve aşı karşıtı aktivist Robert F. Kennedy Jr., geçtiğimiz hafta başlattığı The Real Food Show isimli çevrimiçi yemek programıyla gündeme geldi. Kennedy, Amerikalıların kişi başı 5 doların altında bir maliyetle besleyici gıdalar tüketebileceğini iddia etse de, Washington Post tarafından yapılan hesaplamalar bu rakamların gerçeği yansıtmadığını ortaya koydu.

Yemek Maliyetlerinde Hesaplama Farklılıkları

Programın ilk bölümünde Şef Andrew Gruel ile hazırlanan; somon köftesi ve roka salatasından oluşan menünün maliyeti incelendi. Washington Post'un en ucuz zincir market fiyatları üzerinden yaptığı hesaplamaya göre, dört kişilik bir aile için hazırlanan bu öğünün kişi başı maliyeti yaklaşık 18 dolar olarak belirlendi. Bu rakam, Kennedy'nin vaat ettiği 5 dolarlık tutarın oldukça üzerinde seyrediyor.

Yanıltıcı Fiyatlandırma Yöntemleri

Eleştirilerin odak noktasında, programda kullanılan fiyatlandırma yöntemi yer alıyor. Ekranda gösterilen makbuzlarda, malzemelerin sadece tarifte kullanılan miktarları üzerinden fiyatlandırma yapıldığı belirtildi. Örneğin, bir soğanın sadece kullanılan kısmının 8 cent veya zeytinyağının sadece kullanılan miktarının 21 cent olduğu gösteriliyor. Ancak tüketicilerin marketlerde malzemeleri bu şekilde gramajla değil, paket veya bütün olarak satın almak zorunda olması, toplam harcamayı kişi başı 5 doların çok üzerine çıkarıyor.

Ekonomik Durum ve Yönetimdeki Servet Birikimi

Finansal beyanlarına göre 15 milyon ile 30 milyon dolar arasında bir servete sahip olan Kennedy'nin, sıradan vatandaşların bütçe gerçeklerinden kopuk olduğu öne sürüldü. Ayrıca Kennedy'nin 1 milyon ile 5 milyon dolar arasında kripto varlığı olduğu ve 1.2 milyon dolara kadar kredi kartı borcu bulunduğu bildirildi. Bu durum, Trump yönetimindeki milyarder bakanlar ve üst düzey yetkililerin ekonomik gerçeklerle olan bağı üzerinden genel bir tartışmaya dönüştü. Forbes verilerine göre, 2020'den bu yana gıda fiyatlarının yüzde 55.6 oranında arttığı kaydedildi.

Ne anlama geliyor?

Beslenme maliyetleri hesaplanırken ortaya çıkan bu durum, birim maliyet ile satın alma maliyeti arasındaki farkı ortaya koyuyor. Tüketiciler bir ürünü sadece tarifte kullandıkları miktar kadar değil, piyasadaki standart ambalaj boyutlarıyla satın almak zorundadır. Bu durum, özellikle düşük bütçeli mutfak yönetimlerinde, teorik hesaplamalar ile gerçek harcamalar arasında ciddi uçurumlar yaratır.

Gıda enflasyonuyla mücadele eden kitleler için hazırlanan yönlendirmelerin gerçekçi olması, hane ekonomisinin sürdürülebilirliği açısından kritiktir. Tek bir öğün için yapılan yüksek harcamalar, haftalık bütçenin geri kalan günlerdeki beslenme kalitesini düşürür ve protein ağırlıklı sağlıklı gıdalara erişimi kısıtlayarak daha ucuz fakat besin değeri düşük seçeneklere yönelime neden olur.