ABD Senatörü Bernie Sanders, otomatik plaka okuma sistemlerinin federal hükümetce kullanılmasını yasaklayan "Ban Flock Act" tasarısını Cuma günü Senato'ya sundu. Tasarı, federal kurumların bu teknoloji sistemlerini kullanmasını ve yerel polis ile özel şirketler tarafından toplanan verileri erişmesini yasaklayacak.

Tasarının Kapsamı ve İstisnalar

Tasarı sadece Flock adlı şirketin sistemine değil, tüm otomatik plaka okuma (ALPR) sistemlerine karşı kapsamlı bir kısıtlama getiriyor. Sadece vergi tahsilatı ve Kongre tarafından onaylanacak özel kullanımlar için istisna tanıyor. Bu istisnalar içinde de veri saklama süresinin 48 saati geçmemesi koşulu bulunuyor.

Mali Yaptırımlar ve Uygulanabilirlik

Tasarı yürürlüğe girirse, uyum sağlamayan eyalet ve yerel yönetimler Adalet Bakanlığı ve Homeland Security Bakanlığı dahil beş federal departmandan hibe almakta zorluk çekecek. Amerikalı vatandaşlar federal hükümet aleyhine dava açabilecek, eyalet savcıları ise kanunun uygulanmasını denetleyebilecek. Sanders'ın açıklamasına göre Flock, Amerika'daki en büyük ALPR satıcısı olup 120 binden fazla kamerasıyla aylık 20 milyarı aşkın araç taraması gerçekleştiriyor.

Teknoloji Şirketinin Artan Baskıya Cevabı

Toplulukların protestosu, hizmet durdurması ve sözleşme iptallerinin artması nedeniyle giderek artan baskı altında kalan Flock, kurallarını sıkılaştırdı. Ağustos ayında şirket CEO'su Garrett Langley, veri saklama süresini 30 günden 7 güne indirdiğini açıkladı. Müşteriler ayrıca inceleme beklemede olan polis görevlilerini kilitleyecek bir denetim aracı kullanmak zorundadır.

Ne anlama geliyor?

Otomatik plaka okuma sistemleri, cadde ve karayollarına yerleştirilen kameralar aracılığıyla araçların plakalarını tarar ve bu bilgileri merkezi veri tabanlarında tutar. Bu teknoloji, kaçak araçlar ve suçlu arayışlarında kullanılabilirse de, her geçen araçla ilgili konumlandırma ve hareket geçmişi kaydettiği için gizlilik endişesi yaratır. Başlangıçta 30 gün saklanan veriler, istatistiksel analizler yoluyla bireysel hareketlerin uzun dönem takibini mümkün kılar.

Bu tür sistemler genellikle polis departmanları tarafından işletilir veya özel şirketler tarafından sağlanır ve polis ile aralarında veri paylaşımı yapılır. Ciddi gizlilik ve izleme endişeleri nedeniyle ülkelerde ve şehirlerde halk tarafından protesto edilmektedir. Tasarının amacı, federal seviyede bu teknolojinin kullanımını sınırlamak ve böylelikle vatandaşların hareket özgürlüğünü korumaktır.

Türkiye'de benzer plaka okuma sistemleri şehir polis departmanları ve karayolu güvenlik uygulamaları tarafından kullanılmaktadır. Gizlilik ve veri güvenliği ile ilgili tartışmalar benzer biçimde yaşanmaktadır. Bu tür bir yasal düzenleme, teknoloji ile bireysel özgürlük arasındaki dengeyi sağlamak adına dikkat çekicidir.