Bir Amerikan temyiz mahkemesi, Trump yönetiminin çevre kuruluşlarına dağıtılmış olan 20 milyar dolarlık iklim finansmanını geri alma kararını hukuksuz buldu. Mahkemenin kararıyla, daha önce hesaplarına yatırılan fonlara erişim yasağı kaldırılırken, kurumlar bu süre içinde ağır kayıplar yaşadı.

Mahkemenin Kararı ve Gerekçesi

Kolombiya Bölgesi Federal Temyiz Mahkemesi'nin 10 hakiminden 6'sı, EPA'nın dağıtılmış fonları geri alma hakkına sahip olmadığına karar verdi. Hakim kararında, Trump EPA'sının bu işlemi sadece politika ayrılığı nedeniyle yaptığı ve bunun hukuka aykırı olduğu belirtildi.

Söz konusu 20 milyar dolarlık bütçe, Enflasyon Azaltma Yasası (IRA) tarafından kurulan Sera Gazı Azaltma Fonu adlı programdan kaynaklanmaktadır. Fon, temiz enerji geliştirme ve işletmelerin ile yerel yönetimlerin fosil yakıtlardan uzaklaşmalarını desteklemek amacıyla oluşturulmuştu.

Yönetim Kararı ve Yaşanan Sıkıntılar

Şubat 2025'te EPA Yöneticisi Lee Zeldin'in talimatıyla Citibank, sekiz kar amacı gütmeyen kuruluşun hesaplarını dondurmuştu. Mahkeme kararı bu donmayı kaldırsa da, kuruluşlar bu süreçte önemli hasarlar yaşadı. Bazı organizasyonlar yönetici kaybı yaşarken, diğerleri çalışan sayılarını önemli ölçüde azaltmak zorunda kaldı.

Trump EPA'sı, Bir Büyük Güzel Yasa (OBBBA) olarak bilinen yasayla IRA'nın Sera Gazı Azaltma Fonu bölümünü iptal ettiğini ve bu nedenle fonları geri alma hakkına sahip olduğunu savunmuştu. Ancak mahkeme, parasının zaten yapılandırılmış ve dağıtılmış olması nedeniyle bu yasanın geriye dönük etki sahibi olamayacağını hükme bağladı.

Gelecek Adımlar

EPA'nın Yüksek Mahkeme'ye itiraz etmek için yedi günü bulunmaktadır. Bu kararla birlikte iklim finansmanını kullanan organizasyonlar kısmen rahatlamış olsa da, açığa çıkan kaynaklar birçoğunun zaten almış olduğu darbelerin sonuçlarını telafi etmeye yetmeyebilir.

Ne anlama geliyor?

Hükümet tarafından yasa yoluyla kurulan, belirli amaçlar doğrultusunda tahsis edilen ve zaten faydalanıcılara ulaştırılmış olan finansman kaynakları, basit bir politika değişikliği üzerine geri alınamayacağı yargısal düzlemde belirlenmiştir. Bu ilke, kamu finansmanının istikrarı ve öngörülebilirliği açısından önem taşır. Enerji sektöründe fosil yakıtlardan temiz kaynakları tercih etme yönündeki kamu politikasının, yargı tarafından korunduğu anlamına gelmektedir.

Uygulamada, böyle bir kararın ortaya çıkması, enerji geçişi ve çevresel projeler için alınan kredi ve işbirliğinin güvenilirliğini etkileyebilir. Kuruluşlar ve işletmeler, devlet finansmanına dayalı projelerde daha dikkatli davranmak veya riskleri daha yüksek görmek eğilimindedir. Bu tür belirsizlikler, yenilenebilir enerji sektöründe yatırım ve İş geliştirme planlarına zarar verebilir.