Trump yönetimi, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Ebola salgınının ortasında, o ülkede bulunan veya yakın zamanda ziyaret eden Amerikan vatandaşlarını bir "uçuş yasak listesi"ne aldı. Bu kararla, Kongo'daki Amerikalılar evlerine dönmeden önce başka bir üçüncü ülkede 21 gün geçirmek zorunda bırakıldı.

Kararın Kapsamı ve Uygulanması

Salı günü yürürlüğe giren bu yasak, Başkanlık Ulaştırma Otoritesi olarak bilinen Title 49 yetkilendirmesi altında verildi. Kararın açıklanmasından kısa süre sonra, Salı günü yurtlarına dönmek üzere olan yaklaşık 20-30 Amerikan vatandaşı bu yeni kuralla karşı karşıya kaldı. Halen Kongo'da görev yapan hastalık kontrol merkezine ait en az 20-30 çalışanın kuraldan muaf tutulup tutulmadığı ise henüz netleştirilmedi.

Sağlık uzmanları, bu tür seyahat kısıtlamalarının tarihsel olarak başarısız ve zararlı olduğunu vurgulayarak kararı eleştiriyor. Böyle tedbirlerin ülkeleri ve insanları hastalık risklerini açıkça konuşmaktan caydırdığını, ekonomilere zarar verdiğini ve stigma yarattığını belirtiyorlar. Kısıtlamaların insani yardım işçilerinin çalışmasını da sınırlayacağı konusunda endişeler bulunuyor.

Ebola'nın Bulaşma Özellikleri ve Sağlık Sistemi Hazırlığı

Ebola, solunum yoluyla bulaşan virüsler gibi hızlı yayılan bir hastalık değildir. Vücut sıvılarıyla temas halinde, kişi aktif olarak hasta olduğunda veya kısa süre sonra ölüm gerçekleştiğinde bulaşır. Hastalık özellikle aile üyeleri, yakın arkadaşlar, bakıcılar ve hastaların en bulaştırıcı dönemlerinde onlarla yoğun temas halinde olan tıp personeline yayılır. Uçak yolculuğu sırasında birinin tısladığı yanında oturmak Ebola'yı almak için yeterli değildir. Amerika'nın hastalık kontrol merkezi, "uçuş yasak listelerinin" yalnızca "bulaşıcı hastalığı bilinen veya şüpheli kişileri" hedef aldığını belirtir, bir ülkede hastalık olması yeterli değildir.

Amerika, Ebola hastalarını güvenli biçimde izole ederek yüksek kaliteli bakım sağlayan tıbbi tesislerden oluşan özel bir ağa sahip. Geçmiş Ebola salgınlarında bu kadar katı seyahat kısıtlamaları hiç uygulanmamıştı ve Amerika sekiz hastayı yüksek düzeyde bakım için geri aldı. Geri alınan hastalıların hiçbiri virüsü başkalarına bulaştırmadı.

Küresel Sağlık Krizi Derinleşiyor

Dünya Sağlık Örgütü, salgının kontrol altından çıktığı konusunda uyarıyor. Örgüt, Salı günü salgına karşı yeterli biçimde mücadele etmek için gerekli fonların yarısından daha azına sahip olduğunu bildirdi. WHO'nun bütçesi, Amerika'nın üyeliğinden çekilmesinin ardından önemli bir finansman kaynağını kaybetti. Örgütün geçen hafta açıklamasına göre, beş yeni Ebola vakasından dördü bilinen başka vakalara bağlantılı değildir; bu da saptanmayan yayılımı gösterir. Uzmanlar, salgının gerçek ölçeğinin mevcut vaka sayısının iki ila dört katı daha büyük olabileceğini uyarıyor.

Ne anlama geliyor?

Bu olay, bir ülkede salgın söz konusu olduğunda halkın geri dönüş hakkı ile sağlık endişeleri arasında yaşanan gerilimi gösteriyor. Seyahat kısıtlamaları kullanıldığında, tarihsel veriler bunların çok nadir durumlarda hastalık yayılışını önlediğini, bunun yerine ülkeleri sorunu saklı tutmaya teşvik ettiğini ortaya koymuştur. Salgın hastalıklar söz konusu olduğunda, bilginin açık ve şeffaf biçimde paylaşılması, kaynakların verimli kullanılması ve hastalığın semptomları olan insanların tespit edilmesi, genel nüfusun tamamını yasaklamaktan daha etkili kanıtlanmıştır. Ayrıca doktor, hemşire ve insani yardımcılar gibi deneyimli personelin salgın bölgesine girmesine izin vermeme, mücadelesi zayıflatır ve hastalığın ilerlemesini hızlandırabilir.