Yapay zekanın istihdamı nasıl etkileyeceği tartışması yeni bulgularla daha karmaşık hale geldi. Bir yandan şirketler 2026 başından itibaren yapay zekaya bağlı yaklaşık 90 bin kişiyi işten çıkartırken, diğer yandan yapay zekaya yoğun yatırım yapan şirketlerin çalışan sayısını artırdığı ortaya çıktı.

Yoğun Yapay Zeka Yatırımı Yapan Şirketler İstihdam Artırdı

Ramp ve Revelio Labs tarafından yayınlanan rapor, yaklaşık 22 bin şirketin verilerini inceleyerek karşıt bir sonucu gözler önüne serdi. Yapay zekaya ayda çalışan başına ortalama 30 dolar harcayan şirketlerin çalışan sayısı yüzde 10,2 oranında arttı. Bu artış sadece üst düzey pozisyonlarda değil, mühendislik, satış, yönetim, müşteri hizmetleri, finans, pazarlama ve araştırmacı rolleri de kapsadı.

Özellikle yazılım, internet, medya ve teknoloji şirketlerini içeren bilgi sektöründe istihdam artışı en yüksek seviyeye ulaştı. Giriş seviyesi pozisyonlar açısından bakıldığında, yapay zekaya yoğun yatırım yapan şirketlerde giriş seviyesi çalışan sayısı yüzde 12 oranında artış gösterdi.

Rapor Evrensel Bir Sonuç Sunmuyor

Ancak rapor yazarları bulgularının sınırlarını da açık biçimde belirttiği. Raporda yer alan veriler, finansal desteğe sahip ve zaten hızlı büyüyen teknoloji şirketlerine ağır basıyor. Bu durum yapay zekanın çalışan artışına neden olduğunun, yoksa sadece zaten genişlemekte olan şirketlerde görülüyor olduğunun belirlenmesini güçleştiriyor. Rapor yazarları "bu çalışma yapay zekanın evrensel olarak işler yaratacağını göstermiyor, ancak yapay zekanın geniş kapsamlı iş kaybına yol açacağı iddialarına karşı çıkıyor" ifadesiyle bulgularının kapsamını sınırlandırdı.

Goldman Sachs'ın ayrı bir araştırması, geçen yıl yapay zekanın ayda ortalama 16 bin net işin ortadan kalkmasına neden olduğunu ve bu kaybın en çok Z kuşağı ve giriş seviyesi çalışanları etkilediğini gösterdi. Teknoloji şirketlerindeki geriş seviyesi istihdam artışı bu genel trendi kısmen dengelemesine rağmen, olumsuz eğilimin devam ettiğini gösteriyor.

Yapay Zekanın Kullanım Biçimi Önemli

Rapora göre yapay zekanın işe yarayan şirketler, bu teknolojiyi işçi yerine geçmek yerine firma genişlemesinin bir aracı olarak kullanıyor. Yazılım ve teknoloji şirketlerinde yapay zeka, kod yazma, hata bulma, iç araçlar geliştirme, teknik dokümantasyon yazma ve ürün geliştirmeyi ucuzlaştırıp hızlandırıyor. Bu maliyette düşüş şirketlerin sadece mühendislik ekibini değil, tümünü genişletmeyi değerli kılıyor.

Bununla birlikte yapay zeka aboneliği alan ve pilot projeler yürüten ancak sürdürülebilir yatırım yapmayan şirketler çalışan sayısında bir kazanım görmüyor. Bu fark, kaynak, teknik personel, kurucu ağları ve yönetim kapasitesine sahip şirketler ile yapay zeka denemeleriyle sınırlı kalan şirketler arasında bir uçurum yaratıyor. Rapor yazarları bu ayrımın genişlemeye devam edebileceğini öngörmüş ve "bu kanalları olmayan şirketler geride kalabilir" uyarısını yapmıştır.

Ne anlama geliyor?

Yapay zeka istihdam tartışması tek bir cevap etmiyor; çünkü teknolojinin iş gücü üzerindeki etkisi şirketin bu teknolojiye ne kadar yatırım yaptığı ve onu nasıl uyguladığına bağlı. Bazı işletmeler bu araçları mevcut işi daha hızlı ve ucuza yaptırmak için kullanırken, diğerleri daha büyük operasyon kurma imkanı yaratıyor.

Yapay zekanın kendisi tarafsız bir araçtır; işi ortadan kaldırmak için de yeni iş alanları açmak için de kullanılabilir. Önemli olan şirketlerin stratejik tercihleri, teknolojiye ne kadar kaynağı ayırdıkları ve bunu iş modeline nasıl entegre ettikleridir. Bu sebeple sektörleri ve şirket yapısını dikkate almadan yapay zekanın istihdam üzerindeki etkisinden bahsetmek yanıltıcı olabilir. Hızlı büyüyen teknoloji sektörü dışında kalan alanlarda farklı sonuçlar ortaya çıkabilir.