AK Parti, 28 maddelik "Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifini" TBMM Başkanlığı'na sundu. Teklif, öğrenci affı, akademik teşvikler, bilimsel üretimin desteklenmesi ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı başta olmak üzere yükseköğretim sisteminin iyileştirilmesine yönelik düzenlemeler içeriyor.

Öğrenci Affı Kapsamı Genişletiliyor

Teklif çerçevesinde, ilişiği kesilen öğrencilerin yükseköğretime dönüşleri için kapsamlı bir af düzenlemesi getiriliyor. 2022 yılından önce af düzenlemelerinden yararlanmamış olan lisans, ön lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü düzeydeki tüm öğrenciler aftan yararlanabilecek. Afftan faydalanabilmek için öğrencilerin dört ay içinde üniversitelere başvurması gerekiyor. Askerlik görevini tamamlayan öğrenciler, askerlik işlemlerinin bitiminden sonra iki ay içinde başvuru yaptıkları takdirde aftan istifade edebilecek. Teklife göre, halihazırda 40 bin kişi bu aftan yararlanma imkanına sahip olacak.

Uygulamalı eğitim aşamasında sorun yaşayan ancak teorik derslerde başarılı olan öğrenciler için ayrı bir düzenleme yapılıyor. Bu öğrencilerin üniversite bitirme süreleri uzatılacak ve mezuniyet için gerekli uygulamalı eğitim faaliyetlerini tamamlamaları için ek zaman tanınacak.

Akademik Teşvik ve Teknoloji Transfer Desteği

Teklif, Anadolu üniversitelerindeki öğretim üyelerine emeklilik hakkını kazandıktan sonra akademik kariyerlerine ek ders ücreti, geliştirme ve akademik teşvik ödenekleri ile desteklenerek iki yıl daha devam etme imkanı sağlıyor. Bilimsel üretimi teşvik etmek amacıyla, teknoloji transfer ofislerinden yararlanacak akademisyenlerin yaptığı buluşların ticarileşmesinde elde edilen gelirlerden kendileri ve çalıştıkları üniversiteler faydalanacak.

Vakıf üniversitelerinin tam burslu öğrenci sayısını artırmak için vergi düzenlemesi yapılıyor. Ayrıca, kendi hastanesine sahip olmayan vakıf üniversite tıp fakülteleri için hastane inşası süresi uzatılmakta ve bu alandaki çalışmaları aktif şekilde yürüten kurumlar öncelikli olarak destek alacak.

Akademik Standartlar ve Uyum Düzenlemeleri

Vakıf yükseköğretim kurullarında uygulanacak idari yaptırımlar, Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda ölçülülük ve orantılılık ilkesine uygun hale getirilmektedir. Yan dal uzmanlığındaki öğretim üyeleri ile araştırma görevlilerinin ek ödeme tavanları, Sağlık Bakanlığında görev yapan meslektaşlarıyla eşit seviyelere çıkarılıyor. Teklifin Milli Eğitim Komisyonu'nda görüşüleceği belirtilirken, AK Parti Ekim ayında ek bir kanun teklifinin daha TBMM'ye geleceğini duyurmuştur.

Ne anlama geliyor?

Bu kanun teklifinin temelinde, yükseköğretim sisteminin erişimini genişletmek ve akademik kaliteyi artırmak hedefleri yatmaktadır. Öğrenci affı düzenlemeleri, belirli nedenlerle eğitim hayatından ayrılan ve geri dönmek isteyen öğrencilere ikinci bir şans vermeyi amaçlamaktadır. İlişiği kesilen ve çeşitli sebeplerden eğitim kesintisine uğrayan gençlerin sistemin içine yeniden kazandırılması, hem bireysel düzeyde kariyer olanakları sunmakta hem de ülkenin beşeri sermaye potansiyelini artırmaktadır. Dört aylık başvuru süresi ve askerlik görevini tamamlamış gençlere tanınan iki aylık ek süre, farklı yaşam durumundaki öğrencilerin ihtiyaçlarına yanıt verecek şekilde tasarlanmıştır.

Akademik teşvik ve teknoloji transfer ofisleri desteği ise bilimsel araştırmaların pratik uygulamalara dönüştürülmesini kolaylaştırmayı hedeflemektedir. Üniversiteler tarafından geliştirilen teknolojilerin ticari değere sahip hale gelmesi, hem akademisyenlere maddi katkı sağlamakta hem de ülkenin teknoloji ihracatını ve yenilikçi ürün geliştirme potansiyelini artırmaktadır. Anadolu'daki üniversitelerdeki öğretim üyeleri için sağlanan devam hakkı, deneyimli akademisyenlerin bilgi ve tecrübesinin kaybedilmesini önlemek amacına hizmet etmektedir.

Vakıf üniversitelerinde tam burslu öğrenci oranının artırılmasına yönelik vergi düzenlemeleri, eğitim hakkına erişimin sosyoekonomik koşullara bağlı olmadan sağlanması ilkesini yansıtmaktadır. Bu uygulamalar, özel yükseköğretim kurumlarının genel toplumun hizmetine sunacağı eğitim potansiyelini mobilize etmeyi ve daha geniş bir öğrenci kitlesine ulaşılmasını sağlamayı hedeflemektedir.