Pentagon, ilk kez lazer silahlarını ordu envanterine resmi olarak dahil etmek üzere bir sözleşme imzalamaya hazırlanıyor. Enduring High Energy Laser adı verilen sistem, dünya çapında askeri üsleri insansız hava araçlarından korumak amacıyla konuşlandırılacak.

Bu anlaşma, Amerikan ordusunun 50 yıldan uzun süredir lazer silah geliştirme çabalarının sonunda somut bir sonuca ulaştığını gösteriyor. Eski Hava Kuvvetleri Başkan Bilim Insanı Mark J. Lewis, "Lazerler yıllardır geleceğin teknolojisi olacaktı ama gerçekleşmiyordu. Artık gerçekten işlev görmeye başlıyor" dedi.

Ucuz İnsansız Araçlarla Mücadele

Iran ve Ukrayna çatışmalarında görüldüğü gibi, üretimi ucuz ve sayısı çok olan insansız araçlar geleneksel savunma sistemleriyle başa çıkılması zor bir tehdit haline geldi. ABD, geçmiş müdahalelerinde 35 bin dolarlık İranlı insansız araçları vurmak için 4 milyon dolarlık Patriot füzeleri kullanmak zorunda kalmış ve bu mühimmat envanterini önemli ölçüde tüketmiştir.

Lazer silahların başlıca avantajı, mühimmat sorunu yaşamamasıdır. Sistem elektrik kaynağına sahip olduğu sürece sürekli ateş açabilir. Hızlı yeniden şarj ve ateşleme gibi teknik zorluklar çözülürse, özellikle toplu insansız araç saldırılarına karşı etkili bir araç haline gelebilir.

Yarı Başarılı Deneyimler

ABD askeri teşkilatları halihazırda yarım düzine lazer silah sistemi konuşlandırmış veya test etmektedir. Donanma, iki gemisine insansız araçların sensörlerini körletmek için lazer "kamaştırıcı" kurmıştır. Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Avrupa ve Afrika bölgesine kompakt lazer silah sistemi yerleştirmiştir.

Ancak gelişmelerin hepsi olumlu olmamıştır. Orta Doğu'da konuşlandırılan dört hava savunma lazer platformu, askerlerin olumsuz değerlendirmeleri nedeniyle geri çekilmiştir. Bir sistem, Şubat ayında sınır bölgesinde yanlışlıkla bir parti balonunu vurmuş ve Texas'ta hava sahası geçici olarak kapatılmıştır. Hava sahası yeniden açıldıktan sonra, sistem bir sınır koruma insansız araçını hata yaparak düşürmüştür.

Bunca aksaklığa rağmen, bu yanlış isabetler aslında sistemin etkinliğini kanıtlamış ve ordu kararını desteklemiştir.

Çok Yönlü Tehdit Karşısında Tek Çözüm Yok

Pentagon ve tedarik şirketleri, ucuz ve toplu üretilen saldırı insansız araçlarına karşı korunmak için çeşitli çözümler demiştir: radyo frekansı engelleme, mikrodalga silahları, çeşitli füze sistemleri ve hatta İran modellerinin kopyaları. Ne var ki, hiçbiri tek başına yeterli olmamıştır. Mart ayında, İranlı bir insansız araç altı Amerikan askerinin ölümüne ve 30'unun yaralanmasına neden olmuştur. Pentagon ve Federal Hava Idaresi yetkilileri, ardından bir hafta içinde New Mexico'daki White Sands test sahasında sistem gösterisine katılmışlardır.

Resmi duyuru bu hafta içinde yapılabilir.

Ne anlama geliyor?

Lazer silahları, yüksek enerjili bir ışın demeti kullanarak hedeflere hareket ederken zarar vermek için tasarlanmış sistemlerdir. Geleneksel füzelerle karşılaştırıldığında, sınırsız hale gelmesiyle maliyetli bir avantaj sağlar: her atış, pahalı bir mühimmat gerektirmek yerine, esas olarak elektrik enerjisine dayanır. Özellikle birden fazla ucuz hedef aynı anda yaklaştığında, geleneksel havalı savunma araçlarıyla başa çıkılması zorlaşır; çünkü her füze yüksek bir bütçe oluşturur.

Teknoloji yönünden, lazerler elektrik-optik sensörleri bloke edebilir, insansız araçların görme sistemlerini doğrudan hedef alabilir veya fiziksel hasar verebilir. Ancak hava koşulları, bulaşıklık ve yoğun yapılar ışın dağılmasına neden olabilir; bu nedenle sistem tasarımcıları, gerçek dünya ortamlarında güvenilir performans sağlamak için yoğun çalışmıştır. Askeri açıdan, bu teknoloji gümrük hattı ve üsleri koruyan bir katman sağlar; özellikle son yılların ucuz, hızlı üretime yapılan insansız araç tehdidine karşılık gelir. Türkiye'de benzer savunma ihtiyaçları olsa bile, bu tür sistemler yüksek düzeyde teknoloji ve uluslararası lisanslama gerektirdiğinden, ulusal kabiliyetler sınırlı kalmıştır.