ABD Gümrük ve Sınır Koruması (CBP) görevlilerinin elektronik veritabanlarını aile üyelerini gözetlemek, flört etmek ve uyuşturucu kaçakçılarına istihbarat vermek amacıyla kötüye kullandıkları ortaya çıktı. WIRED tarafından incelenen özgürlük bilgi talepleri (FOIA) dosyaları, 2009 ile 2022 arasında yaşanan çok sayıda endişe verici olayı gözler önüne serdi.

Sistem Kötüyekullanımının Detayları

Söz konusu dosyalara göre, plaka okuyucuları, yüz tanıma ve akıllı telefon aramaları gibi çeşitli kaynaklardan veri çeken veritabanları, çok sayıda kişinin gizliliğini ihlal etmek için istismar edildi. WIRED'ın takip ettiği 300 olaydan 138'i CBP yönetimi tarafından incelenerek 78'i ceza soruşturmacılara havale edildi; 43 olaya ise herhangi bir soruşturma açılmadı. Bazı vakalar ceza davası açılabileceğini düşündüren durumlar da dahil olmak üzere 21 olaya karşılık istihbarat operasyonları nedeniyle dosya kapatılmış durumdadır.

Raporlanan olaylar arasında bir görevlinin hükümet veritabanını kullanarak havayolu görevlisine ulaşması, başka birinin güvenilir yolcu uygulamalarındaki verileri kullanarak insanları davet etmeye çalışması, bir çalışanının boşanma davasında bulunan kişiye sınır geçiş bilgilerini vermesi ve bir başkasının reklam teknolojisi verilerinden elde edilen konum bilgileriyle meslektaşlarının cep telefonlarını izlemesi sayılabilir.

Devasa Gözetim Sistemi ve Erişim Yetkileri

ABD İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), gelişen teknoloji sayesinde vatandaşlar hakkında eskisinden çok daha fazla veriye erişebilir hale gelmiş ve dünyanın en büyük gözetim sistemlerinden birine sahip olmuştur. Sistem, göçmen tutuklamalarına ilişkin kayıtlar, sınır taraması verileri, vatandaşlık başvuruları ve güvenilir yolcu programı bilgilerine ulaşabilmektedir. Ayrıca görevlilerin cep telefonlarına kurulan yüz tanıma uygulamasıyla birlikte Palantir firmasının sistemlerine de bağlı durumdadır.

CBP sözcüsü konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, suistimal iddialarını ciddiye aldıklarını ve hukuk devleti ilkesine bağlı kaldıklarını bildirdi. Kurum, uygun soruşturma, düzeltici ve disiplin işlemleri başlattığını vurguladı.

Ne Anlama Geliyor?

Elektronik gözetim ve veri analiz sistemleri, terör ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede önemli araçlar haline gelmiştir. Bu tür teknolojiler, devlet kurumlarına kitlesel ölçekte bilgi işleme ve hızlı karar almadaki yetkinliği arttırır. Ancak veriye erişim yetkisinin bu denli geniş olması, aynı zamanda kötüye kullanım risklerini de beraberinde getirir. Görevlilerin özel amaçlarla sisteme erişmesi, gizlilik hakkının ihlal edilmesi anlamına gelir ve kamu kurumlarına duyulan güveni zedeler.

Devlet kurumları tarafından kontrol edilen büyük ölçekli veri tabanları ve otomatik tanıma teknolojileri, yanlış yönetilirse ayırımcılık, haksız gözetim ve keyfi işlem yapılması riskini taşır. Bu tür sistemlerin kullanımında sıkı kontrol mekanizmaları, düzenli denetimler ve sorumluluk niteliğinde yaptırımlar gereklidir. İç gözetim zafiyetleri, veriye erişim izin seviyelerinin eksikliği ve yeterli ceza ortamının olmaması, suistimal vakalarının çoğalmasına neden olabilir. Teknoloji ilerledikçe, halkın temel haklarını korumak için kurumsal ve yasal safeguardlar da eş zamanlı olarak güçlendirilmelidir.