ABD Senatosunda, kişilerin sağlık ve konum bilgilerinin veri aracılara satılmasını yasaklayan yeni bir yasa tasarısı hazırlanıyor. Tasarı, ChatGPT veya Claude gibi yapay zeka sohbet botlarına yüklenen hassas bilgileri de kapsamına alacak şekilde genişletilmiş durumda.

Demokrat Senatör Elizabeth Warren ve Milletvekili Mary Gay Scanlon tarafından öncü olarak hazırlanan bu tasarı, ilk olarak 2022 yılında sunulan bir önceki versiyonun güncellenmesi. Yeni tasarı, veri aracıların sadece bilgi toplamasını değil, diğer şirketlerin bu verileri aracılara satmasını da yasaklayacak. Tasarıya Senatörler Ron Wyden ve Bernie Sanders da sponsor olarak katılmışlar.

Yapay Zeka Şirketleri Sağlık Alanına Girişi

Son aylar içinde büyük yapay zeka laboratuvarları sağlık ve tıbbi ürünler geliştirme konusunda yoğun çalışmalar yürütüyor. Ocak ayında Elon Musk, halktan Grok adlı sohbet botuna MRI taramaları gibi tıbbi kayıtlarını yüklemelerini istedi. Aynı dönemde OpenAI, ChatGPT Health adlı ve daha güvenli olduğu belirtilen, kullanıcıların tıbbi kayıtları yükleyebileceği bölümü tanıttı. Ayrıca tıp profesyonelleri için ChatGPT Healthcare hizmetini de piyasaya sürdü. Bunun kısa süre sonrasında Anthropic, Claude for Healthcare ile piyasada yer aldı.

Veri Koruması ve Yasal Çerçeve

Henüz ABD'de sağlık verisi konusunda kapsamlı bir federal koruma mekanizması bulunmuyor. Şu anda bu tür araçlardaki veri koruması büyük ölçüde şirketlerin gizlilik politikaları ve kullanım şartlarında sundukları vaatler üzerine dayanıyor. Tasarı kabul edilirse, Federal Ticaret Komisyonu 180 gün içerisinde kuralları yürürlüğe koyacak ve hem Komisyon hem de eyalet savcıları bu kuralların uygulanmasını güvence altına alabilecek. Ayrıca tasarıya Federal Ticaret Komisyonu'nun uygulamayı denetlemesi için gelecek 10 yıl içinde 1 milyar dolar bütçe ayrılması da öngörülüyor.

Ne anlama geliyor?

Yapay zeka tabanlı sohbet botları, kullanıcılardan hastalık belirtileri, tıbbi geçmiş, tedavi bilgileri ve benzeri hassas kişisel veriler alırken aynı zamanda konum veya diğer tanımlayıcı bilgilerini de kaydedebiliyor. Bu verilerin veri aracılar aracılığıyla reklam şirketlerine, pazarlama firmalarına veya başka üçüncü taraflara satılması, kullanıcıların bilgisi ve rızası olmadan gizlilik ihlalini oluşturabiliyor. Özellikle sağlık bilgisi, finansal veriden daha duyarlı bir alan olarak kabul ediliyor çünkü bu bilgiye dayanarak kişi hakkında ayrımcı kararlar alınabilir. Bu yasanın temel amacı, kullanıcıların bu uygulamalara girdikleri kişisel sağlık verilerinin ticari çıkarlar için pazarlanmasını önlemek ve bireylere veri üzerinde kontrol hakkı tanımak. Veri brokerlik sistemi, firmaların halka açık veya ulaşılabilir kaynaklardan bilgi toplayıp satarak para kazandığı bir pratiğe dayanıyor; yeni tasarı bu sistemi sağlık ve konum verileri bakımından kısıtlamayı hedefliyor.