İçeriğe geç

MertNews uygulaması Google Play'de! Son dakika, video, döviz & altın — tek dokunuşla.

İndir
Bilim

Akademik Hakemlik Sistemi Yapay Zeka Çağında Çöküyor

Bilimsel araştırmaların ve yapay zeka destekli çalışmaların hızla artması, akademik yayıncılığın temel taşı olan akran değerlendirme (peer review) sistemini çıkmaza soktu.

Yapay zekâ desteğiyle derlendi · Kaynak: Ars TechnicaBu haber nasıl hazırlandı?
Üretim
Bu metin, Ars Technica kaynaklı haberden yapay zekâ destekli araçlarla Türkçeye uyarlandı ve düzenlendi.
Kontrol
Bu haber için kayıtlı bir editör kontrolü bulunmuyor. Yayın ilkelerimiz ve nihai sorumluluk yayın kuruluna aittir.
Zaman
Yayın 10 Ağustos 2026, 15:01
Akademik Hakemlik Sistemi Yapay Zeka Çağında Çöküyor
Görsel: Ars Technica

Gönüllülük esasına dayalı bu sistemde, artan yayın hacmi karşısında hakem bulmak gitgide zorlaşıyor ve bu durum hatalı değerlendirmelerin artmasına yol açıyor.

Yetersiz Hakem Sayısı Hatalı Kararları Artırıyor

Des Moines Üniversitesi'nden sağlık ekonomisti Jason Semprini'nin deneyimi, sistemin mevcut durumunu özetliyor. Semprini'nin HPV aşısı politikaları üzerine yaptığı çalışma, hakemin çalışmanın temel mesajını yanlış anlaması nedeniyle reddedildi. Normal şartlarda iki veya üç uzman tarafından incelenen makaleler, hakem eksikliği nedeniyle tek bir kişiye gönderildiğinde, tek bir yanlış anlama çalışmanın yayınlanmasını engelleyebiliyor.

Yayın Sayıları Üstel Artış Gösteriyor

Scopus ve Web of Science veri tabanlarındaki makale sayılarının her yıl ortalama yüzde 5,6 oranında arttığı belirtiliyor. Küresel ölçekte araştırmacıların her yıl toplamda 15 bin yıllık çalışma süresini hakemliğe ayırdığı tahmin edilirken, sadece ABD'deki bu emeğin maddi karşılığının 1,5 milyar dolar olduğu öngörülüyor. Ancak araştırmacıların bu süreyi gönüllü olarak ayırması giderek zorlaşıyor.

Hakem Bulmak İçin Onlarca Kişiye Yazılıyor

Human Immunology editörü Steven Mack, beş yıl önce üç hakem bulmak için 5 ile 10 kişiye e-posta göndermesi yeterliyken, günümüzde tek bir hakem bulabilmek için yaklaşık 30 kişiye ulaşmak zorunda kaldığını ifade ediyor. Bu durum, editörlerin zamanı olmayan veya konu üzerinde yeterli uzmanlığa sahip olmayan kişileri hakem olarak atamasına neden oluyor. Bazı araştırmacılar, özellikle yapay zeka alanında, geleneksel yayıncılık yerine bloglar gibi daha gayriresmi iletişim yöntemlerine yönelmeye başladı.

Yorumlar (0)

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Sıradaki · Bilim

Bilim için Yapay Zeka: Veriden Öte Mantık

Bilim dünyasında yapay zekanın (AI) devrim niteliğinde bir etkiye sahip olacağı konusunda genel bir kanı oluşmuş durumda. Özellikle Google DeepMind'in AlphaFold adlı yapay zeka modelinin, proteinlerin üç boyutlu yapılarını öngörmedeki başarısı, bu alanda büyük umutlar…

1 dk okuma