Amerika Birleşik Devletleri Federal Havacılık İdaresi (FAA), 1973'ten beri yürürlükte olan ticari süpersonik uçuşların ülke üzerinde yapılmasını yasaklayan kuralı değiştirmeyi planlıyor. Yeni düzenlemede, ses patlamasını kontrol altına alabilen özel tasarımlı uçakların şehir üzerinde uçmasına izin verilecek.

Yeni Kuralın Gerekçesi ve Teknik Standartlar

FAA, Haziran 2025'te Başkan Trump tarafından imzalanan bir yönetici kararnamesini takiben bu adımı attı. Önerilen yeni kuralda, uçakların oluşturabileceği ses basıncı 0,11 pound/metrekare ile sınırlandırılıyor. Bu standart, Colorado merkezli Boom Supersonic şirketinin XB-1 deneme uçağı ile yaptığı başarılı testlere dayanıyor. Şirketin uçağı, özel atmosferik koşullardan yararlanarak ses dalgalarını topraktan uzağa, atmosferin üst katmanlarına yönlendirerek hedeflenen sessiz uçuş başarısını elde etti.

Tarihsel Bağlam ve Karşılaştırma

1973 yılında yasaklanan süpersonik uçuşlar, 1960'larda ABD ordusunun Oklahoma City, Chicago ve St. Louis gibi şehirler üzerinde yaptığı deneylerle yüksek rahatsızlık oluşturmuştu. Karşılaştırma için, 1976-2003 yılları arasında transatlantik seferler yapan Concorde uçağı, Mach 2 hızında 52 bin feet yükseklikte 1,94 pound/metrekare ses basıncı oluşturuyordu. NASA verilerine göre insan sağlığı açısından önemli olmayan seviyelerde ses basıncı 1 pound/metrekare ile sınırlandırılmış olup, Mach hızına 100 feet altında ulaşan uçakların yarattığı ses dahi insan yaralanmasına neden olmamıştır.

Tartışmalar ve Alternatif Yaklaşımlar

Önerilen standart hakkında sektörde görüş ayrılıkları bulunuyor. Uluslararası Temiz Taşımacılık Konseyi'nin kıdemli direktörü Dan Rutherford, FAA'nın bu standartı zayıf bulduğunu ve söz konusu metriğin 2014'te Birleşmiş Milletler uzmanları tarafından reddedildiğini belirtti. Kongreyde ise Süpersonik Havacılık Modernizasyon Yasası teklifi yer alıyor; bu yasa, ses patlamasının hiç olmaması koşuluyla süpersonik uçuşlara izin verilmesini gerektiriyor. Teklifin Temsilciler Meclisi, Mart 2026'da onayladı ve Senat oturumu bekleniyor. NASA ise Lockheed Martin ile geliştirdiği X-59 Quesst deneme uçağı üzerinden ses patlamasını kontrol eden bir başka yöntem üzerinde çalışmaya devam ediyor.