Ivanka Trump ve Jared Kushner'ın Arnavutluk kıyısında inşa etmeyi planladığı milyarlarca dolarlık bir turizm kompleksi, ülke çapında masif bir protesto hareketine yol açtı. İlk olarak yerel bir çatışma olarak başlayan bu mesele, şimdi Arnavutluk hükümetinin geleceğini tehdit eden bir siyasi krize dönüşmüştür.

Çevre ve Arazi Gaspı Üzerine Yükselen Muhalefet

Kushner'ın Affinity Partners şirketi aracılığıyla Zvërnec bölgesinde önerilen proje, Avrupa'nın son yabani kıyı ekosistemlerinden biri olan Vjosa-Narta alanını tehdit ediyor. Yaklaşık 437 hektarlık bir alan üzerinde planlanması önerilen kompleks, 15 kilometre uzunluğunda 250 hektarı kapsayacak şekilde villa, otel, apartman ve marina gibi yapıları içeriyor. Mayıs ayında inşaat sahasını çevreleyen çitin kaldırılması için düzenlenen bir eylemde, protestocular ve güvenlik güçleri arasında çatışmaya yaşandı.

Flamingo Devrimi Milyonları Sokaklara Döktü

Başta Vlorë şehrinden başlayan protestolar, kısa sürede başkent Tirana'ya ve ülkenin diğer şehirlerine yayıldı. Merkeziyetsiz bir yapıya sahip bu hareket kendisini Flamingo Devrimi olarak adlandırıyor; bölgedeki flamingo kuşlarının adı altında direniş sembolü olmuştur. Yüzbinlerce Arnavut, hükümet başkanının istifasını ve dört yasal metni yürürlükten kaldırmayı talep ederek sokaklara çıkmış durumdadır.

Şeffaflık Eksikliği ve Yolsuzluk Soruşturması

Sazan Adası projesi başından beri şeffaflık sorunu yaşamaktadır. Ülkenin tarihindeki en büyük turizm yatırımlarından biri olmasına rağmen, yatırım anlaşmasının tam metni ve çevresel etki değerlendirmesi kamuya açık hale getirilmemiştir. Özel bir yapı olan SPAK, birkaç yatırımın sahibi hakkında soruşturma başlatmış olup, Zvërnec Güney Adriyatik Geliştirme şirketi adlı ortaklığın Hollanda merkezli şirketler aracılığıyla kontrol edildiği; nihai sahiplerin ise açık kalmadığı belirtilmektedir.

Başbakan Edi Rama, projeyi Arnavutluğu yüksek kaliteli Akdeniz turizm destinasyonuna dönüştürmek için gerekli görmektedir. Ancak hükümetin protesto hareketini kötüleme stratejisi, halkın tepkisini daha da artırmıştır. Protestoların başarısı sonrası, halkın sivil direnişine ilham alan diğer şehirlerde de kamu alanlarının özelleştirilmesine karşı engeller kaldırılmaya başlanmıştır.