Malatya'da merkez üssi yaklaşık 15 kilometre derinlikte gerçekleşen 5 büyüklüğündeki sarsıntı, bölgede paniğe yol açarken çevre illerde de hissedildi. Sarsıntının ardından uzmanlar, bölgedeki sismik hareketliliğin ve fay hatlarındaki stres birikiminin etkilerini değerlendirdi.

Malatya ve Çevresindeki Fay Hatlarındaki Stres Birikimi

Deprem bilimci Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, Malatya çevresindeki fay hatlarında uzun süredir stres birikiminin yaşandığını belirtti. Üşümezsoy, geçmişte Pütürge ve Sincik depremleri sırasında bölgede 6 ile 6,5 büyüklüğünde bir depremin veya birden fazla 5 büyüklüğündeki sarsıntının olabileceğini öngördüğünü hatırlattı.

Üşümezsoy'a göre, Çelikhan'a kadar olan fay hattı henüz kırılamadı. 6 Şubat depremlerinde Pazarcık, Gölbaşı ve Erkenek hatları kırılmasına rağmen söz konusu hattın sabit kaldığını ifade eden uzman, iki taraftan gelen stres yüklenmesinin Kale, Battalgazi ve kısmen Yeşilyurt'a uzanan güney kenarda bu tür sarsıntılara yol açtığını belirtti.

Marmara ve İstanbul'daki Fay Yapısı Hakkında Değerlendirmeler

Malatya'daki gelişme sonrası gündeme gelen İstanbul depremi tartışmalarına da değinen Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, Marmara'daki fay yapısına dair farklı bir görüş sundu. Üşümezsoy, Silivri ile Kumburgaz arasında yer alan fayın 6,5 büyüklüğünün altında depremler üretebileceğini savundu.

Marmara'nın diğer kesimlerine dair analizlerinde, Büyükçekmece'den Yeşilköy'e kadar uzanan bölümde fay bulunmadığını belirten Üşümezsoy, bu bölgenin ölü bir fay olan Ada Fayı'nın devamı niteliğinde olduğunu iddia etti. Ayrıca daha önce meydana gelen 6,3 büyüklüğündeki depremle birlikte riskli görülen kesimin kırıldığını ve Avcılar sırtlarına doğru uzanan aktif bir fayın bulunmadığını ifade etti.

Ne anlama geliyor?

Yer kabuğundaki enerji birikimi belirli bir noktaya ulaştığında, kayaların direnç sınırını aşmasıyla sarsıntılar meydana gelir. Bu süreçte kırılmayan fay segmentleri, çevre bölgelerden gelen basıncı üstlenerek stres yükünü artırır ve bu durum farklı noktalarda yeni sarsıntıların tetiklenmesine yol açar.

Sismik hareketlilik analizlerinde fayların durumu, aktif veya ölü olarak sınıflandırılır. Aktif faylar enerji üretmeye devam ederken, ölü faylar jeolojik olarak hareketliliğini yitirmiş bölgelerdir. Bu ayrım, yerleşim alanlarındaki risk haritalarının belirlenmesi ve yapı güvenliği standartlarının oluşturulması açısından temel teşkil eder.