NASA'nın, yörüngeden hızla düşmekte olan Swift gözlemevinini kurtarmak amacıyla gönderdiği LINK uzay aracı, ciddi teknik sorunlarla karşılaştı. Ariel bazlı Katalyst Space tarafından geliştirilen araç, yönelim kontrol sistemindeki arızalar nedeniyle yörüngede kendi ekseni etrafında dönmeye başladı.

Kontrol Kaybı ve İletişim Sorunları

Neil Gehrels Swift Gözlemevi üzerinden paylaşılan güncel bilgilere göre, LINK aracı geçtiğimiz hafta sonu konumunu yönetmekte zorluk yaşadı. Bu durum aracın kontrolsüzce dönmesine yol açarken, dünya ile kurulan iletişimde de kesintilere neden oldu.

Donanım Arızaları ve Kurtarma Planı

NASA, aracın yönelimini sağlayan üç reaksiyon tekerleğinden ikisinin şu an çalışmadığını açıkladı. Ayrıca soğuk gaz itici sisteminde de işlev kaybı yaşandığı belirtildi. Yer ekibi, dönme hareketini durdurmak için aracın elektrikli itki sistemlerini kullanmayı planlıyor.

Swift Gözlemevinin Kritik Durumu

LINK'in asıl görevi, güneş aktiviteleri nedeniyle atmosferik sürüklenmeye maruz kalan ve normalden daha hızlı düşen Swift gözlemevine kenetlenerek onu daha yüksek bir yörüngeye taşımaktı. Müdahale edilmediği takdirde Swift'in bu yıl içinde atmosfere girerek yanacağı öngörülüyor.

Katalyst Space, yaşanan aksaklıklara rağmen görevin devam ettiğini ve LINK'in Swift ile buluşması için hala uygun bir yol olduğunu bildirdi.

Ne anlama geliyor?

Uzay araçlarının yönünü belirlemek için kullandıkları sistemler, dönen diskler aracılığıyla açısal momentum oluşturarak aracın uzay boşluğunda istediği yöne bakmasını sağlar. Bu parçaların bozulması, aracın yönünü şaşırmasına ve antenlerin yer istasyonlarına doğru bakamaması nedeniyle veri alışverişinin kesilmesine yol açar.

Sürtünme kuvveti, alçak yörüngedeki nesnelerin hız kaybetmesine ve zamanla aşağı çekilmesine neden olur. Uzaydaki gaz yoğunluğunun artması bu süreci hızlandırır. Bir aracı yukarı çekmek, onun ömrünü uzatarak bilimsel veri toplama süresini artırmak için kullanılan bir yöntemdir.

Elektrikli itki sistemleri, iyonize edilmiş gazları hızlandırarak düşük ama sürekli bir itiş gücü sağlar. Bu sistemler, mekanik arızalar sonrası aracın dengesini yeniden kurmak ve rotasını düzeltmek için temel çözüm yolu olarak kullanılır.