Malezya hükümeti, girişimci ve yatırımcı Balaji Srinivasan'ın kurduğu Network School adlı topluluk için kapatma kararı almış. Wall Street Journal'ın bildirdiğine göre, "teknoloji iyimserliğinin sınır topluluğu" olarak tanımlanan Network School, Srinivasan'ın Amerika Birleşik Devletleri'nin geri dönülemez bir düşüşte olduğu inancından doğdu; Srinivasan'ın hedefi ise "yeni bir ülke kurmak" olarak açıklanmıştı.

Yeni Ülke Kurma Vizyonunun İlk Adımı

Network School, Srinivasan'ın "The Network State" adlı kitabında ortaya koyduğu yedi aşamalı planın birinci adımını temsil etmekti. Terk edilmiş bir Malezya otelinde konumlanan program, WSJ tarafından "teknoloji kuluçkası ile kişisel gelişim çekilişinin hibrit" olarak tanımlandı. Ancak katılımcılar küflü odalar ve kadın katılımcı eksikliği gibi şikayetlerde bulundular.

Lisans Sorunları ve Yeni Lokasyon Planları

Wall Street Journal'ın sorgulamalarından sonra, 2023 yılında Amerikan vatandaşlığından vazgeçtiği bildirilen Srinivasan, X'te uzun bir yazı yayımlayarak kendisini "gururlu bir Singapurlu" olarak tanımlayan açıklamalar yaptı. Habere göre Malezya kampüsü lisans sorunları nedeniyle kapatılmak zorunda kalacak, ancak Srinivasan yakın zamanda Kazakistan'da yeni bir kampüs için anlaşma imzaladığını duyurdu.

Ne anlama geliyor?

Bir başkent şehri veya ülke kurmak konusundaki bu tür girişimler, teknoloji topluluğunda zaman zaman ortaya çıkan deneylerdir. Genellikle girişimciler belirli ideolojik veya felsefi vizyonlarını harita üzerine taşımak istediğinde, mevcut hükümet yapılarının dışında bağımsız bir alan yaratmayı düşünürler. Böyle projeler, fiziksel bir konumda başlamakta, orada yaşayan ve çalışan insanlar etrafında bir topluluk inşa etmekle ilintilidir.

Gerçekte bu tür girişimler mahalli otorite ve ülke yasalarıyla çatışabilmektedir. Ev sahibi ülkenin düzenleyici gereklilikleri, lisanslamadan kentsel planlama ve sosyal sorumluluklara kadar pek çok alanda zorunluluk getirmektedir. Proje başarısızlığa uğradığında başka coğrafyaları seçmek yaygın bir strateji olabilir; farklı hukuki ortamlar, denetim seviyeleri ve yatırım iklimi nedeniyle bazı bölgeler bu tür deneylere daha açık olabilmektedir.

Türkiye'de benzer mekanizmalar, teknoloji merkezleri ve girişim ekosistemi projelerinde görülmektedir; ancak bu tür projelerin başarısı, yerel düzenlemelerle uyum sağlayabilme, yeterli finansman, tekil bir kurucunun vizyonunun ötesinde kurumsal yapı ve topluluk desteğine bağlıdır.