New York'taki bir ortaokulda yapay zeka eğitiminin parçası olarak kullanılması planlanan Sally isimli insansı robot projesi, eyalet eğitim yetkilileri ve öğretmen sendikalarının tepkisi üzerine durduruldu. Salamanca City Central School District, robot ve beraberindeki yapay zeka asistanı için 57.590 dolar ödedikten sonra, veri gizliliği ve teknoloji endişelerine ilişkin resmi bir mektup alması üzerine projeyi askıya aldı.

Proje Neden Durduruldu?

New York Eyalet Eğitim Komiseri Betty Rosa, bölge yönetimine gönderdiği mektupta, humanoid bir robotun lise sınıflarında neler yapabileceği konusunda endişe duyduğunu belirtti. Komiserin açıklamasına göre, birçok veli, öğretmen ve paydaş, yapay zeka teknolojisinin sınıflarda bulunması konusunda haklı bir şekilde endişe taşıyordu. Öğretmen sendikalarının tepkisi ise projenin bir başka boyutundan kaynaklandı: Sally'yi üreten Realbotix firması, 2024 yılında gerçekçi ürünler üreten Simulcra'yı satın almış, bu şirket ise usta oyuncak endüstrisi ile bağlantılıydı. Sendikaların açıklamasında, bu tür bir kökenle ilişkili bir robotun eğitim ortamında yeri olmadığı vurgulandı.

Sanal Yardımcı Özellikleri

Sally'nin sadece fiziksel bir robot değil, aynı zamanda öğrencilerin dizüstü bilgisayarlarına erişebileceği bir yapay zeka asistanı da içerdiği öğrenildi. Bu sanal asistan, ödev yardımı, gerçek zamanlı geri bildirim ve 100'den fazla dilde çeviri hizmeti sağlayacaktı. Bölge yönetimi, robotun yüz tanıma teknolojisine sahip olmadığını, hiçbir kayıt tutmadığını ve internet bağlantısı olmayan kapalı bir ağda çalıştığını açıklamışsa da, bu güvenceler ebeveynleri tam olarak tatmin etmedi.

Bölgede Bölünmüş Görüş

Salamanca bölgesinde, yapay zeka teknolojisine erken dönemde maruz kalmanın gelecekteki istihdam fırsatlarına kapı açabileceğini düşünen velilerle, okulun robot satın almak yerine daha fazla öğretmen istihdam etmesi gerektiğini savunan gruplar arasında fikir ayrılığı yaşandı. Bölge müdürü Mark Beehler, projeyi teknoloji ile yaşamayı öğrenme fırsatı olarak savunmuş, birçok okulun yalnızca teknoloji yasaklamak yoluna gittiklerini ancak öğrencilerin çoğu kuralı bulduğunu belirtmiştir.

Ne Anlama Geliyor?

Bu olay, yapay zeka ve fiziksel otomasyon teknolojileri eğitim sektörüne girmesiyle birlikte yaşanan daha geniş bir tartışmanın lokal bir örneğidir. Eğitim kurumları, teknolojinin sunduğu yararları (otomasyonlu destek, kişiselleştirme, dil desteği) ile gelmesi muhtemel endişeleri (veri gizliliği, ekran süresi, çocukların gelişimi) dengelemek zorundadır. Bu dengede, ebeveynler ve öğretmen sendikaları, kurumların belirli satıcılara veya markalara bağlı olması durumunda şeffaflık ve hesap verebilirliğin sağlanması konusunda hassastırlar.

Türkiye'de de benzer tartışmalar yaşanmaktadır; eğitim teknolojileri sektörü hızla büyüyor ve çeşitli yazılım çözümleri sınıflarda yaygınlaşıyor. Veli ve öğretmen örgütleri, yeni araçların öğrenci verilerini nasıl işlediği, ne kadar ekran kullanımına yol açtığı ve gerçek öğretmen-öğrenci etkileşimine nasıl etki ettiği konusunda sorular soruyor. Salamanca'da yaşanan olay, bu tür projelerin tasarım aşamasında toplum katılımı, veri koruma hukuku uyumunun ve teknoloji satıcısının itibarının ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.