Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Venezüella'da geçen hafta meydana gelen iki depremden sonra oluşan yer deformasyonunu gösteren uydu görüntülerini yayınladı. Magnitude 7,2 ve 7,5 şiddetindeki depremlerin ardından yapılan uydu ölçümleri, Kuzey Venezüella'daki San Sebastián fay sisteminin bulunduğu bölgede yaklaşık 30 santimetre büyüklüğünde bir yer kaymması meydana geldiğini ortaya koymaktadır.

Uydu Radarı ile Deformation Tespit

Avrupa Copernicus programının bir parçası olan Sentinel-1 uyduları, radarlarını kullanarak Dünya yüzeyini taraması ve sinyal geri dönüş sürelerini kaydederek yer hareketlerini tespit etmektedir. ESA bilim insanları, 18 Haziran'da alınan bir ölçümü 25 Haziran'da alınan ikinci ölçümle karşılaştırarak deprem sonrası yer deformasyonunu harita halinde görselleştirmiştir. Karşılaştırma sırasında mavi, yeşil, sarı ve kırmızı renklerle tekrarlanan bantlar, uydu ile yer arasındaki mesafe değişimini göstermektedir.

Depremin Meydana Getirdiği Değişim

ESA açıklamalarına göre, kuzeyde görünen renkli bantlar sisteminin yoğunlaştığı bölge, depremlerin odak noktasına karşılık gelmektedir. Tektonik yapılardan San Sebastián fay sisteminin sürüklü olduğu bu alandaki yerkaymı yaklaşık 30 santimetre olarak tahmin edilmektedir. Ancak bu ölçü, yerin yukarı ya da aşağı yönde hareket ettiğini kesin olarak göstermemektedir; depremlerin lateral, düşey ya da bu hareketlerin bir kombinasyonu şeklinde gerçekleşebilmesi nedeniyle yer değişiminin tam yönü belirlenmek için ek görüntüleme teknikleri ve yerinde incelemeler gereklidir.

Uluslararası Yardım Koordinasyonu

Dünyadaki uzay ajansları ve veri işlem merkezleri, Venezüella'daki kurtarma çalışmalarını desteklemek amacıyla bilgi paylaşımına başlamıştır. NASA, Afet Müdahale Koordinasyon Sistemini harekete geçirerek risk alanlarını tanımlamaya yardımcı olmaktadır. Enkazlar ve altyapı hasarı ortasında devam eden insani kriz nedeniyle yerinde detaylı anketler kısa sürede yapılabilmesi olası görülmemektedir.

Ne anlama geliyor?

Depremler sırasında yer kabuğunun hareketini ölçmek, jeoloji ve afet yönetimi açısından çok önemli bir veridir. Uydu radarları, yerinde ölçüm yapılması zor olan veya tehlikeli bölgelerdeki yer deformasyonunu uzaktan tespit edebilir ve bilim insanlarının deprem mekanizmasını anlamasına yardımcı olur. Deprem sonrası meydana gelen 30 santimetre düzeyindeki yer kaymması, o bölgedeki tektonik baskıların büyüklüğünü ve fay sisteminin hareketinin miktarını gösterir. Bu tür veriler, gelecekteki deprem riskini değerlendirirken ve şehirlerin deprem güvenliği planlaması yapılırken referans noktası olarak kullanılır. Aynı zamanda kurtarma ve yeniden yapılanma çalışmalarında kritik bölgelerin belirlenmesinde de rol oynar. Teknolojinin bu şekilde afet bölgelerine hızlı erişim sağlayabilmesi, insan hayatını kurtaran ve kaynakları doğru yerlere yönlendirmeyi sağlayan bir araç haline gelmektedir.