Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), yapay zeka yatırımlarındaki bir çöküşün kredi piyasalarını 2008 finansal krizi kadar ciddi şekilde etkileyebileceği uyarısında bulundu. Basel merkezli kuruluş, yayınladığı yıllık raporda bu riski enflasyon ve mali strès ile birlikte önemli tehdit unsurları arasında sıraladı.

Finansal Mimari İçinde Gizli Riskler

BIS raporunda özellikle "döngüsel finansman" uygulamalarının tehlikesine dikkat çekildi. Çip üreticileri ve büyük ölçekli bulut işletmecileri yapay zeka laboratuvarlarına veya neocloud sağlayıcılarına öz sermaye yatırırken, bu sağlayıcılar karşılığında aynı yatırımcılardan çok yıllı süreyle chip veya işlem gücü satın almayı taahhüt ediyor. Veri merkezi inşaatları ise üçüncü taraflara devrilerek uzun vadeli kiralama anlaşmaları üzerinden geri alınıyor. BIS, bu tür anlaşmaların koşullarının sıklıkla yeterince açık olmadığını ve aynı varlığın birden fazla kez rehin gösterilme riskini taşıdığını belirtti.

Yapay Zeka Patlamasının Finansal Karmaşıklığı

Yapay zeka sektöründeki yatırımlar rekor düzeyde tahvil ihraçları, fiyatlandırma değişiklikleri ve ihracat kontrolleri aracılığıyla finansal karmaşıklığını artırmış durumda. BIS, faiz oranlarındaki artış veya yapay zeka yatırımlarındaki hayal kırıklığının tetikleyeceği risk yeniden fiyatlandırmasının 2008 küresel finansal krizi kadar disruptif olma potansiyeline sahip olduğunu uyarıyor. Merkez bankalarının merkez bankası olarak çalışan kurumdan gelen bu karşılaştırma oldukça önemli bir sinyal taşıyor.

Büyüme Beklentisinin Tersine Dönüş İhtimali

BIS Başkanı Pablo Hernandez de Cos, yapay zeka yatırımlarındaki beklentilerin karşılanmaması durumunda finansman bağlantılarının aniden kesileceği ve sermaye harcamalarının uzun süreli bir durgunluğa dönüşebileceğini vurguladı. Bu senaryoda finansal koşullar önemli ölçüde bozulabilir. Rapor ayrıca hisse senedi konsantrasyonunun dot-com balonu döneminden daha yüksek seviyelere ulaştığını not etti; S&P 500'ün en büyük on şirketi endeksin yüzde 36-40'ını oluşturuyor.

Kurum mesajı açık: yapay zeka pazarını destekleyen finansal altyapı, yalnızca hisse değerlemeleri değil, henüz tam olarak harita edilmemiş sistemik riskler barındırıyor.