Nature dergisinde yayımlanan araştırmada, korteks içindeki çok küçük bir nöron grubunun uykuyu doğrudan başlatabildiği ortaya konuldu.
Korteksin pasif rolü sorgulanıyor
Uzun yıllardır uyku araştırmaları, beynin dış katmanı olan korükorteksi (korteks) pasif bir izleyici olarak değerlendirdi. Nörobilimci Geoffrey Terral, geçmişte uykunun alt kortikal bölgeler tarafından kontrol edildiğini varsayıldığını belirtti. Ancak yeni çalışma, bu kasın beynin ritimlerini sadece algılamakla kalmayıp, kendi başına başlatmaya da yetkin olduğunu gösteriyor. Bu durum, uykunun başlangıç mekanizmasının beynin daha geniş yüzeyinde şekillendiğine dair önemli ipuçları sunuyor.
Sst-Chodl nöronlarının benzersiz yapısal özellikleri
Araştırmacılar, bu görevi üstlenen hücrelerin Sst-Chodl nöronları olduğunu belirledi. İsimlerini aktif hale gelen iki genden alan bu hücreler, korükorteki inhibitör (durdurucu) nöronların yalnızca yüzde birini, toplam nöronların ise yaklaşık binde birini oluşturuyor. Renata Batista-Brito'nun laboratuvarında yürütülen deneylerde, farelerde bu spesifik hücrelerin aktive edilmesi hayvanın derhal uykuya dalmasına neden oldu. Batista-Brito, tek bir geni hedeflemenin heterojen ve geniş bir nöron ailesini yakalayacağını ve istenmeyen kontaminantların hedef hücrelerden baskın hale geleceğini vurguladı.
Riskli ama ödüllü bilimsel süreç
Her iki genin de aynı anda aktif olduğu hücreleri tespit etme stratejisi geliştirmek, ekibe yıllarını aldı. Batista-Brito, projenin başlangıçta yüksek riskli olarak görülüp birçok hibe başvurusunun reddedildiğini, çünkü korteksin yüzde 0,1'lik bir kesiminde sonuç görme olasılığının düşük olduğunu ifade etti. İlk anatomik incelemede tüm beyinde yalnızca iki veya üç hücre gövdesi fark edilmesine rağmen, bu bulgu riskin doğruluğunu kanıtladı. Uzun menzilli inhibitör nöronlar daha önce maymun çalışmalarında biliniyordu; ancak bunları manipüle etme yöntemi bu araştırma ile netlik kazandı.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.