Cambridge Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir araştırma, dev organizasyonların çevre üzerindeki etkilerini mercek altına aldı. Communications Sustainability dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, 2026 FIFA Dünya Kupası gibi dev etkinliklerin karbon ayak izinde en büyük payın taraftar seyahatlerine ait olduğu ortaya çıktı.

Dünya Kupası Emisyonları İzlanda'nın Yıllık Salınımına Eşit

Araştırma ekibinin verilerine göre, 2026 Dünya Kupası'nın 48 takımlı yeni formatı, eski 32 takımlı sisteme kıyasla emisyonları yaklaşık 590 bin metrik ton artıracak. Toplam emisyonun 4,23 milyon metrik ton karbondioksit eşdeğerine ulaşması beklenirken, bu miktarın yüzde 82'si taraftar ulaşımından kaynaklanıyor. Sadece uluslararası seyahatlerin 3,07 milyon metrik ton salınıma neden olduğu belirtiliyor. Bu toplam miktar, İzlanda'nın yıllık toplam emisyon miktarı ile benzerlik gösteriyor.

Ekonomik Maliyet ve Bilet Fiyatlarına Etkisi

Çalışmada, iklim maliyetlerinin doğrudan izleyicilere yansıtılması durumunda, maç başına bilet fiyatlarının ortalama 114 dolar artacağı hesaplandı. Benzer bir analiz Coldplay'in 2024 Avrupa turnesi için yapıldığında ise, önlem alınmayan bir senaryoda bilet başına ek maliyetin 11 dolar olacağı belirlendi. Coldplay turnesinde ise uygulama üzerinden düşük karbonlu ulaşım seçeneklerinin sunulması ve teşviklerle taraftar seyahat emisyonları yüzde 48 oranında azaltıldı.

İklim Uygunluğu İçin Yeni Karar Modeli

Profesör Shaun Larcom ve ekibi, organizatörlerin etkinlikleri iptal etme, küçültme veya yeniden tasarlama kararını verebilmeleri için iki aşamalı ekonomik bir çerçeve önerdi. Bu modelde, organizatörlerin ve izleyicilerin elde ettiği ekonomik fayda ile emisyonların parasal maliyeti karşılaştırılıyor. Mevcut verilerle her iki etkinlikte de ekonomik faydanın iklim maliyetini aştığı görülse de, karbonun sosyal maliyetinin yükselmesi durumunda Dünya Kupası için bu dengenin değişebileceği vurgulandı.

Ne anlama geliyor?

Bu çalışma, büyük çaplı organizasyonların çevreye etkisini hesaplarken sadece etkinlik alanındaki enerji tüketimine veya atıklara odaklanmanın yetersiz olduğunu kanıtlıyor. Asıl çevresel yükün, binlerce insanın farklı bölgelerden ulaşım sağlamasıyla oluşan dolaylı etkilerde olduğu görülüyor. Bu durum, ulaşım araçlarının karbon yoğunluğunun toplam etkideki ağırlığını ortaya koyuyor.

Sektörel açıdan bu yaklaşım, etkinlik planlamacılarını sadece operasyonel önlemler almaya değil, aynı zamanda katılımcıların davranışlarını değiştirecek yönlendirmeler yapmaya itiyor. Dijital araçlarla ulaşım seçeneklerinin optimize edilmesi ve çevre dostu tercihler için teşvik mekanizmaları kurulması, karbon ayak izini düşürmenin en etkili yolu olarak öne çıkıyor.

Kullanıcılar için ise bu gelişme, katıldıkları etkinliklerin çevresel maliyetinin şeffaflaşması anlamına geliyor. Gelecekte, karbon salınımının maliyeti bilet fiyatlarına yansıtılabilir veya katılımcıların seyahat yöntemlerine göre farklı fiyatlandırmalar uygulanabilir. Bu durum, bireysel tercihlerle toplam çevresel etkinin nasıl değiştirilebileceğini gösteriyor.