İçeriğe geç
BilimFizik

Feynman'ın Ters Fıskiye Bilmecesi Çözüldü

New York Üniversitesi araştırmacıları, 1883 yılından beri fizikçileri meşgul eden ters fıskiye probleminin cevabını buldu. Yayınlanan çalışma, ters fıskiyenin normal fıskiye gibi çalıştığını, ancak 50 kat daha yavaş döndüğünü gösterdi.

Yapay zekâ desteğiyle derlendi · Kaynak: Ars TechnicaBu haber nasıl hazırlandı?
Üretim
Bu metin, Ars Technica kaynaklı haberden yapay zekâ destekli araçlarla Türkçeye uyarlandı ve düzenlendi.
Kontrol
Bu haber için kayıtlı bir editör kontrolü bulunmuyor. Yayın ilkelerimiz ve nihai sorumluluk yayın kuruluna aittir.
Zaman
Yayın 14 Temmuz 2026, 05:01 · Güncelleme 19 Temmuz 2026, 12:29
Feynman'ın Ters Fıskiye Bilmecesi Çözüldü
Görsel: Ars Technica

140 Yıllık Fizik Bilmecesi

Ernst Mach'ın 1883 tarihli mekanik ders kitabında ortaya attığı ve daha sonra Richard Feynman'ın popularize ettiği ters fıskiye problemi, 1940'lardan beri fizikçiler arasında tartışma konusu olmuştu. Feynman, Princeton'da doktora öğrencisiyken bu soruna özel bir deney tasarlayarak cevap aramış, ancak bu tartışma ondan sonra da çeşitli ve çelişkili sonuçlar üreterek çözülmemiş kalmıştı.

Bazı deneyler ters fıskiyenin hiç dönmeyeceğini, bazıları karşı yönde döneceğini, bazıları da geçici veya değişken dönüş göstereceğini ortaya koymuştu. Bu karışıklık, araştırmacıların her defasında farklı şartlarda deney yapmasından kaynaklanıyordu.

Ultra Hassas Deney: Lazer ve Mikropartiküller

NYU uygulamalı matematikçi Leif Ristroph ve ekibi, ultra düşük sürtünmeli rotasyon yatak kullanarak tamamen serbestçe dönen özel bir fıskiye tasarladı. Fıskiyeyi suya daldırıp, dikkatli bir şekilde kontrol edilen akış hızlarında su pompalaması ve çekmesi yaptılar. Renkli boyalar ve lazer ışıklandırması kullanarak su akışını yüksek hızlı video ile kaydettiler ve saatler boyunca deneyler yaparak akış desenlerini hassasiyetle haritaladılar.

Sonuç, ters fıskiyenin normal fıskiye ile benzer mekanizmalarla çalıştığı, fakat 50 kat daha yavaş döndüğü yönündedir. Bu bulgu, araştırmacıların beklenmedik şekilde karşılaştığı bir sonuçtu ve çalışmalar Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlandı.

Yorumlar (0)

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Sıradaki · Bilim

General Fusion Halka Açıldı: İlk Füzyon Güç Şirketi Nasdaq'ta

Füzyon enerjisi alanında faaliyet gösteren General Fusion , Nasdaq borsasında GFUZ koduyla işlem görmeye başlayarak halka açık ilk füzyon gücü şirketi oldu. Şirket, rakibi TAE Technologies'i geride bırakarak bu unvanı elde ederken, borsadaki ilk gününde yatırımcıların yoğun…

1 dk okuma