Kilo verme tedavisinin geleceği hap formunda şekilleniyor. Araştırma ekipleri ve ilaç şirketleri, enjeksiyon yerine hap şeklinde alınan GLP-1 tabanlı ilaçları geliştiriyor. Son ayda iki ayrı ekip, klinik deneylerinde umut verici sonuçlar yayınladı.

Astrazeneca'nın geliştirdiği elecoglipron, 36 haftalık çalışmada katılımcıların vücut ağırlığının yüzde 11,8'ini kaybetmesini sağladı. Structure Therapeutics'in aleniglipron adlı ilacı ise benzer etkinlik göstererek yüzde 12,1 oranında kilo kaybı sağladı. Her iki şirket de bulgularının yeterince güçlü olduğuna hükmederek daha ileri aşamalı deneyler için hazırlanıyor.

Hap Formunun Zorlu Yolculuğu

GLP-1 ilaçlarının hap haline getirilmesi uzun yıllar zorluk oluşturmuştur. Mevcut enjektabl formlar büyük peptid moleküllerinden oluşmakta, bu yapı sindirim sırasında mide asitleri tarafından parçalanarak kan dolaşımına çok az miktarda ulaşabilmektedir. Son yıllarda şirketler bu sorunu aşmak için farklı yöntemler geliştirmiş, absorpsiyon artırıcılar ve küçük molekül taklit maddelerini kullanmaya başlamıştır. Eli Lilly'nin öncü adımıyla birlikte artık birçok firma bu alana giriş yapmaktadır.

Pipelinede Çok Sayıda Aday

Roche'nin CT-996, Ascletis'in ASC30 ve Viking Therapeutics'in VK2735 gibi başka GLP-1 tabanlı hap adayları da geliştirilmektedir. Ancak düzenleyici onay alınması ve pazar giriş başarısı garantili değildir. Sektörde hali hazırda Eli Lilly ve Novo Nordisk gibi öncü oyuncular bulunmakta, rekabetin artması ise tüketiciler için fiyat düşüşüne yol açabilmektedir.

Ne anlama geliyor?

GLP-1 reseptör agonistleri, vücudun doğal açlık kontrol hormonunu taklit ederek kilo vermeyi destekleyen bir ilaç sınıfıdır. Bu ilaçlar açlık hissini azaltarak ve yemek alımını kontrol ederek etkinlik gösterir. Şu ana kadar enjeksiyon yöntemiyle uygulanması, birçok hastanın tedaviye başlaması veya devam etmesinde engel oluşturmuştur; hap biçimi bu bariyeri ortadan kaldırarak ulaşılabilirliği artırabilir.

Hap formunun başarıyla piyasaya sürülmesi, oral ilaç uygulamalarında absorpsiyon sorununa çözüm bulunmuş olduğunu gösterir. Sindirim sistemi tarafından parçalanmaya dirençli kimyasal yapılar veya koruyucu maddeler kullanılarak, peptid bazlı terapötiklerin etkili bir şekilde kan dolaşımına ulaştırılması mümkün hale gelmiştir. Bu, sadece kilo verme ilaçları için değil, başka peptid-bazlı tedavilerin de geliştirilmesine kapı açabilir.

Türkiye'deki hasta açısından, hap formunun onaylanması halinde tedaviye erişim daha kolay hale gelebilir. Enjeksiyonla ilişkili ağrı, kullanım zorlukları ve takip zorunluluğu ortadan kalkacak, düzenli ilaç alımı önemli olan uzun süreli tedavilerde uyum arttırılabilecektir. Rekabet artışı, fiyatlandırma ve sigorta kapsamında da olumlu etkilere yol açabilir.