SpaceX, prototip Starship roketinin 13. test uçuşu kapsamında üçüncü nesil Starlink V3 uydularını başarıyla yörüngeye yerleştirdi. Ancak operasyonun ardından, Meksika Körfezi'nde gerçekleştirilen simüle edilmiş iniş denemesi sırasında Super Heavy booster aşaması bir kez daha başarısız oldu.

Super Heavy Booster'da Tekrarlanan Hata

Cumanın fırlatışında booster, planlanan uçuş rotasında daha ileriye gitmeyi başarsa da iniş yanışı için gerekli olan tüm motorları doğru şekilde çalıştıramadı. Beklenenden daha hızlı bir şekilde suyla temas eden booster, çarpmanın ardından patladı. Bu durum, Starship'in V3 versiyonunda Super Heavy booster ile ilgili yaşanan ikinci sorun oldu; benzer bir başarısızlık Mayıs ayındaki ilk V3 uçuşunda, ayrılma aşamasında meydana gelmişti.

Motor Arızaları ve Borsa Etkisi

Söz konusu fırlatma, motor arızaları nedeniyle ateşleme sonrası hemen iptal edilen 13. uçuş denemesinden yaklaşık bir hafta sonra gerçekleşti. SpaceX, bu sorunu gidermek adına uçuş öncesinde altı motoru yenilediğini bildirdi. Öte yandan, Haziran ayında tarihin en büyük halka arzını gerçekleştirerek borsada işlem görmeye başlayan şirketin hisseleri, uçuş iptalleri ve booster başarısızlıklarının ardından dalgalandı. Bir dönem 200 doların üzerine çıkan hisseler, Cuma günü kapanışta 115 dolara geriledi ve borsa sonrası işlemlerde %2 daha değer kaybetti.

Üst Aşama Başarısı ve Uydu Durumu

Süreçte Starship'in üst aşaması, Mayıs ayındaki ilk V3 uçuşunda yaşanan motor kaybı sorununu bu kez yaşamadı ve Starlink uydularını başarıyla konuşlandırdı. Ancak Starship henüz Dünya yörüngesine ulaşma kapasitesine sahip olmadığı için, konuşlandırılan yeni uyduların yerleştirme işleminden yaklaşık 20 dakika sonra atmosferde yanarak yok olacağı öngörülüyor.

Ne anlama geliyor?

Roket teknolojilerinde dikey iniş mekanizmaları, fırlatma maliyetlerini düşürmek için kullanılan yeniden kullanılabilirlik prensibine dayanır. Bir taşıyıcı roketin ana gövdesinin kontrollü bir şekilde yere veya denize inmesi, donanımın tekrar kullanılarak yeni görevlere hazırlanmasını sağlar. Bu süreçte motorların belirli bir sırada ve hassasiyette ateşlenmesi, hızın düşürülmesi ve dengenin sağlanması için kritiktir.

Sektördeki genel yaklaşım, hata yaparak öğrenme ve hızlı prototipleme üzerine kuruludur. Özellikle çok büyük ölçekli taşıyıcı sistemlerin geliştirilme aşamasında, teorik hesaplamaların gerçek dünya koşullarında test edilmesi için kontrollü başarısızlıklar kabul edilen bir yöntemdir. Bu yöntem, sistemdeki zayıf noktaların tespit edilip üretim bandında hızlıca düzeltilmesine imkan tanır.

Kullanıcılar açısından bu durum, internet erişim altyapısını sağlayacak donanımların daha ucuz ve erişilebilir hale gelmesi için yapılan teknik bir hazırlıktır. Taşıma kapasitesi artırılmış ve yeniden kullanılabilir hale getirilmiş sistemler, uzaya veri iletimini sağlayan cihazların daha sık ve düşük maliyetle gönderilmesini sağlar.