İçeriğe geç
Bilim

Yapay Zeka Kayıp Dilleri Çözmek İçin Kullanılıyor

Yapay zeka teknolojileri, tarih boyunca gizemini koruyan ve dilbilimcilerin yüzyıllardır çözmeye çalıştığı antik dillerin şifrelerini kırmak için yeni bir araç olarak kullanılmaya başlandı.

Yapay zekâ desteğiyle derlendi · Kaynak: Ars TechnicaBu haber nasıl hazırlandı?
Üretim
Bu metin, Ars Technica kaynaklı haberden yapay zekâ destekli araçlarla Türkçeye uyarlandı ve düzenlendi.
Kontrol
Bu haber için kayıtlı bir editör kontrolü bulunmuyor. Yayın ilkelerimiz ve nihai sorumluluk yayın kuruluna aittir.
Zaman
Yayın 29 Temmuz 2026, 19:01
Yapay Zeka Kayıp Dilleri Çözmek İçin Kullanılıyor
Görsel: Ars Technica

Özellikle hiçbir yaşayan akrabası olmayan yalnız diller üzerinde yoğunlaşan bu süreç, insan sezgileri ile bilgisayar gücünü birleştiriyor.

Linear A ve Etrüskçe Gizemleri

Girit adasındaki Minos uygarlığına ait olan Linear A ve Roma İmparatorluğu öncesi İtalya'da konuşulan Etrüskçe, çözülemeyen dillerin başında geliyor. Linear A, bilinen hiçbir dil ile bağı kanıtlanamadığı için dilbilimciler için büyük bir meydan okuma oluştururken; Etrüskçe'de sadece bazı cenaze yazıtlarından elde edilen kısıtlı bir kelime hazinesi mevcut, ancak dilin dil bilgisi kuralları hala bilinmiyor.

AI Destekli Dil Çözümleme Süreçleri

Haziran 2026'da bir yapay zeka mühendisi, Linear A üzerindeki bir dua yazıtında yer alan bilinmeyen bir kelimenin, Sami kökenli 'ikamet etmek' anlamındaki bir kökten geldiği varsayımıyla çalışmaya başladı. Geliştirdiği programlama scriptleri sayesinde bu ses kalıbını tüm Linear A veri setinde test eden mühendis, 40 işarete değer atayarak 408 kelimelik bir sözlük oluşturdu ve dilin İbranice ile Aramice'yi de kapsayan Sami dil grubuna ait olduğunu öne sürdü.

Yalnızca Yardımcı Bir Araç Olarak Yapay Zeka

Süreçteki iş bölümü dikkat çekiyor; temel fikir ve hipotez insan tarafından kurulurken, yapay zeka binlerce karakteri hızla çapraz kontrol eden bir araştırma asistanı görevi üstleniyor. AI'nın en güçlü olduğu alanlar geniş ölçekli kalıp testleri yapmak, insan gözünün kaçırabileceği tekrarları yakalamak ve hasarlı yazıtlardaki eksik karakterleri tahmin ederek tamamlamaktır. Ayrıca, bilinen bir dilde eğitilen modelin benzer bir bilinmeyen dildeki kalıpları çıkarabildiği çapraz dil aktarımı yöntemi, dil ailesi bilinen Ugaritic gibi dillerde başarıyla kullanıldı.

Yorumlar (0)

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Sıradaki · Bilim

Fast Metals Atıklardan Kritik Mineraller Çıkaracak

Yeni girişim Fast Metals , alüminyum rafine etme işleminin yan ürünü olan ve 'kırmızı çamur' olarak bilinen endüstriyel atıklardan değerli mineraller geri kazanmak için yenilikçi bir yöntem geliştirdi. Şirket, bu işlem için yine alümina rafinerileri tarafından üretilen farklı…

2 dk okuma