Zoox, otonom araç şirketi, 105 robotaksisini yazılım güncellemesi için geri çağırdı. Neden: Araçlar yoğun duman içinde güvenli şekilde seyir yapamıyordu. Haziran ayında bir Zoox aracı, yangın kaynaklı ağır dumanda aktif bir acil durum müdahalesine müdahale etti ve çıkmazdan çıkmakta zorlandı.

Yangındaki Arızalı Anlar

Olay Haziran 20'de gerçekleşti. Bir Zoox robotaksisi, henüz işaretlenmemiş bir trafik şeridinde yoğun duman buldu. Araç, dumandan uzaklaşmaya çalışırken ani frenleme yaptı ve durup kaldı. Daha sonra operatörün rehberliğiyle geri gitti. Olaydan sonra itfaiyeciler sahneyi işaretlemeye başladı. Zoox'un bildirimine göre bu, dumandan kaynaklanan ilk ve tek olay olmuş. Şirket, dumun tespitini ve yanıt verme yeteneğini iyileştiren bir yazılım güncellemesi yayınladı.

Acil Durum Yanıtlarında Artan Kaygı

Zoox ve Waymo gibi şirketler daha fazla şehirde test ve hizmet sunmaya başladıkça, robotaksiler acil durumları yönetme sorunu giderek ses getiriyor. Temmuz başında, Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği Yönetimi (NHTSA), robotaksiler tarafından acil durum müdahalelerine müdahale sorununu çözmek için otonom araç şirketlerine bir mektup yayınladı. Yönetim, ayın sonundan önce şirketlerle bu konuyu tartışmak üzere toplantılar planladı. Yönetim Başkanı Jonathan Morrison, mektubunda "dumunu tespit etme ve uygun şekilde yanıt verme yetersizliği, fonksiyonel bir yetersizliği temsil ediyor" ifadelerini kullandı ve acil durum sahnelerinin "nadir veya aşırı kenar durumlar" olmadığını belirtti.

Büyüme Ortasında Bir Aksilik

Bu geri çağırma, Zoox için başka yönleriyle başarılı bir yıl ortasında bir aksiliği temsil ediyor. Şirket, güncellenmiş bir robotaksi versiyonunu tanıttı ve Mart'ta Las Vegas ile San Francisco'daki hizmet alanını genişletme ve tamamen yeni şehirlerde test etme planlarını duyurmuştu. Mayıs 2025'te ise bir aracının Las Vegas'ta yolcu taşıyan bir otomobille çarpışması nedeniyle başka bir yazılım geri çağırması gerçekleşmişti.

Ne anlama geliyor?

Otonom araçlar, çeşitli sensörler ve kameralar kullanarak çevrelerini algılarlar ve buna göre harekete geçerler. Ancak güneş yanması, kar, yoğun yağmur veya yangın dumanı gibi aşırı hava koşulları bu sensörlerin işlevselliğini azaltabilir. Özellikle duman, ışık dağılımını etkileyerek görüntü işlemede sorunlara yol açabilir. Bu, araçların ön yol güvenliğini değerlendirmesini güçleştiriyor. Acil durum sahneleri ise kritik bir zorluk oluşturuyor; itfaiyeciler, polis ve ambulanslar aktif çalışırken robotaksiler trafiği yönetememesi veya müdahale etmesi can güvenliğini tehlikeye atıyor. Yazılım güncelleme, algoritmaları başında dumun yoğunluğunun araç tarafından tanınmasını ve buna tepki vermesini sağlamayı hedefliyor. Türkiye'de henüz operasyon alanında otonom taksi hizmeti yaygın olmasa da, ileride benzer hizmetler başlayacaksa bu tür güvenlik parametreleri kritik olacak. Ayrıca bu geri çağırışı, sektörün kamu güvenliği konusunda ne kadar hassas davrandığını ve düzenleyici kurumların (benzer Türk kurumları gibi) ne kadar dikkatli olması gerektiğini gösteriyor.