Pasifik Okyanusu ekvator hattındaki deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla karakterize edilen El Niño olayının, kayıtlı tarihin en yüksek şiddetine ulaşması bekleniyor. Meteoroloji ajansları ve araştırmacılar, okyanusta biriken ısının atmosfere salınmasının dünya genelinde yağış, sıcaklık ve kasırga faaliyetlerini etkileyen bir zincirleme reaksiyonu tetiklediği konusunda yüksek teyakkuzda bulunuyor.

Süper El Niño Eşiği ve Ölçüm Kriterleri

Bir El Niño olayının resmi olarak ilan edilmesi için Pasifik'in doğu-merkez tropikal bölgesinde, özellikle Niño 3.4 olarak bilinen alanda belirli bir ısı eşiğinin aşılması gerekiyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi, bu bölgedeki deniz yüzeyi sıcaklığının üç aylık ortalamasının, normalin 0,5 santigrat derece üzerinde olması durumunda olayı resmiyet kazanmış kabul ediyor.

Bilim insanları tarafından kullanılan ancak resmi bir terim olmayan 'Süper El Niño' tanımı ise genellikle sıcaklıkların ortalamanın en az 2 santigrat derece üzerine çıktığı durumlar için kullanılıyor. Bu tanıma uyan dört dönemin 1982-83, 1997-98, 2015-16 ve 2023-24 yılları olduğu belirtiliyor.

Küresel İklim ve Ekonomiye Etkileri

Sıcak okyanus sularının yanı sıra, doğudan batıya esen ticaret rüzgarlarının zayıflaması deniz suyunun Pasifik'in doğu tarafında birikmesine yol açıyor. Örneğin, 1997 ve 2015 yıllarındaki güçlü olaylarda deniz seviyelerinin ortalamanın 18 santimetreden fazla yükseldiği kaydedildi. Bu durum, bazı bölgelerde yağış artışına neden olurken, bazı yerlerde ciddi kuraklıklara yol açıyor.

Endonezya ve Güney Afrika'nın bazı bölgelerinde kuraklık riski artarken; Japonya, Avustralya ve Brezilya'nın belirli kısımlarında kış sıcaklıklarının yükselme ihtimali güçleniyor. Ayrıca, Atlantik kasırga sezonunun daha hafif geçme ve daha az fırtına görülme eğiliminde olduğu ifade ediliyor. Ancak artan yağışların her zaman olumlu sonuçlar vermediği, 1982-83 döneminde Colorado Nehri Havzası'nda yaşanan aşırı kar yağışı ve sellerle ortaya çıkan ciddi hasarlar örneğiyle açıklanıyor.

Ne anlama geliyor?

Bu doğa olayı, okyanus yüzeyindeki sıcaklık değişimlerinin atmosferik basınç sistemlerini kaydırması prensibiyle çalışır. Su sıcaklığı arttığında bu ısı buharlaşma yoluyla havaya karışır ve küresel rüzgar akışlarını değiştirir. Bu mekanizma, nemin bir bölgede aşırı birikmesine, başka bir bölgede ise tamamen yok olmasına neden olarak yağış rejmini kökten değiştirir.

Kullanıcılar ve yerel yönetimler açısından bu durum, tarımsal verimliliğin düşmesi veya aşırı yağışlar nedeniyle altyapı sorunlarının yaşanması şeklinde somut karşılıklar bulur. Özellikle balıkçılık faaliyetleri ve kış turizmi gibi sektörel alanlarda, su sıcaklıkları ve kar yağışı miktarları doğrudan değiştiği için ekonomik kayıplar veya beklenmedik maliyet artışları yaşanabilir.